Η ΡΩΜΗ ΤΟΥ ΚΙΝΚΙΝΑΤΟΥ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ

 


 

 

Με όλη αυτή την πολιτική βρόμα που όλοι πλέον αντιλαμβάνονται εκτός από αυτούς που βρίσκονται με μάσκα στο ταμείο της εταιρείας αυτών που ζέχνουν, ακούω συχνά προβληματισμένους πολίτες να λένε πως δεν πρόκειται να αλλάξει η δομή της κοινωνίας μας γιατί όλοι είναι ίδιοι και μόλις γίνουν οι επόμενοι εξουσία κάνουν τα ίδια με τους προηγούμενους.

Σήμερα θα γράψω για έννοιες που είναι άγνωστες στην εκπαίδευση που λάβαμε, ώστε να παραμείνουμε χωρίς κρίση και γνώση της ιστορίας για να διαπιστώσουμε πως είναι πολύ εύκολο να αλλάξουν όλα, αρκεί να ξέρουμε τι ακριβώς θέλουμε να πετύχουμε.

Θα πάμε πολλά χρόνια πίσω γύρω στο 460 π.Χ την εποχή που γινόταν ο πρώτος Πελοποννησιακός πόλεμος. Δεν θα μείνουμε όμως στην τότε Ελλάδα αλλά θα πάμε δίπλα στην αρχαία Ρώμη στην οποία εκείνο τον καιρό δεν υπήρχε Σύνταγμα, δηλαδή καταγεγραμμένες αξίες στην δομή της κοινωνίας. Αντίθετα η κοινωνία τους πορευόταν με άγραφους νόμους και εθιμικές αρχές. Τότε λοιπόν ζούσε ένας δίκαιος αγρότης που είχε γίνει ύπατος. Τον έλεγαν Λεύκιο Κουίνκτιο Κιγκινάτο. Όταν ο γιος του ο Καίσωνας τιμωρήθηκε και εξορίστηκε για στασιασμό υπέρ νεαρών αριστοκρατικών, ο πατέρας πλήρωσε ένα τεράστιο ποσόν και έμεινε φτωχός. Με ένα μικρό χωράφι πλέον θέλησε να παραμείνει αγρότης δίπλα στον Τίβερη ποταμό ζώντας με αξιοπρέπεια.

Δύο φορές του ζήτησαν να αναλάβει ως δικτάτορας για να σώσει την Ρώμη από κινδύνους. Την πρώτη φορά εξουδετέρωσε τον Δήμαρχο της Ρώμης που ήθελε να φτιάξει νόμους που τον βόλευαν κάτι σαν την σημερινή βουλευτική ασυλία που μπορούν να κάνουν οι πολιτικοί κακουργήματα και να μην τιμωρούνται.  Την δεύτερη φορά του ζητήθηκε να εκδιώξει ως δικτάτωρ τους Αίκουους που ήταν ένας πολεμοχαρής λαός, κάτι δηλαδή κάτι σαν τους κουμπάρους μας εξ ανατολών μας που θέλουν να πάρουν όλο το Αιγαίο γιατί σίγουρα το επιτάσσει η καταγωγή τους που έχουν ως πρόγονο τον Ομάρ που κακώς τον λέμε σήμερα Όμηρο.

Αυτός λοιπόν ο αγρότης και στρατιωτικός άνδρας, αφού έσωσε την Ρώμη παρέδωσε και τις δύο φορές την εξουσία στην δημοκρατική διακυβέρνηση των πολιτών χωρίς να παραμείνει στο αξίωμα κερδίζοντας χρήματα αφού δεν είχε στη ζωή του. Δηλαδή έκανε ακριβώς το αντίθετο από τους  επίορκους σύγχρονους πολιτικούς που μπαίνουν φτωχοί και βγαίνουν με  ασύλληπτες περιουσίες για τις οποίες δεν ελέγχονται από τους άλλους όμοιους συναδέλφους γιατί ο καθένας έχει τον δικό του τρόπο υπεξαίρεσης της περιουσίας ενός λαού. Άλλος θα φάει από τους εξοπλισμούς, άλλος από την υγεία, άλλος από τις δημόσιες υποδομές και η ευρηματικότητα των εγκλημάτων δεν έχει τέλος. Βέβαια στην εποχή μας υπάρχει και η οριζόντια δημοκρατική μοιρασιά των κλεμμένων κατά την οποία ο φτωχός ιδιώτης (ανόητος) για ένα μισθό που τον έχουν βολέψει να παίρνει ως μικροποσό της μίζας που επιτρέπει να συμβαίνει, καλύπτει το αφεντικό του που καταληστεύει το μέλλον των παιδιών του.

Ίσως και σήμερα θα μπορούσαν τέτοιοι ευπατρίδες να αναλάβουν τα ηνία αυτής της χώρας για να αλλάξουν και να εξορθολογήσουν το σύνταγμα κατά τέτοιο τρόπο που να πατάσσεται η πολιτική αλητεία και να προστατεύεται ο πολίτης από τις εξουσίες.

Τι χρειάζεται όμως για να γίνει αυτή η αλλαγή στη ζωή μας σήμερα; Το πρώτο είναι να ρίξουμε μια σφαλιάρα μόνοι μας στον εαυτό μας και να επαναπροσδιορίσουμε έννοιες σύμφωνα με τις οποίες μας έχουν στριμώξει σε μια κοινωνική άγνοια. Τι σημαίνει δικτάτορας; Είναι ο Κιγκινάτος; Αν είχαμε κρίση θα καταλαβαίναμε πως δεν υπάρχουν κακές λέξεις αλλά προθέσεις που κρύβουν οι έννοιες. Φαντάζεστε πως στο όνομα της δημοκρατίας γίνονται εγκλήματα όπως αυτά που συντελούνται σήμερα στην Γάζα και στην Ουκρανία από συμφέροντα εξουσιών που θέλουν να ελέγχουν όλο τον πλανήτη. Δεν θα ξεχάσω το βιβλίο που είχε ο δικός μας πρωθυπουργός πάνω στο γραφείο του όταν μιλούσε στο πόπολο και με αυτή την σημειολογία του ντεκόρ δήλωνε πως είναι πρόθυμος να υπηρετήσει την μεγάλη επανεκκίνηση του πλανήτη φυσικά με το αζημίωτο όπως καταλαβαίνουν όσοι έχουν στοιχειώδη σκέψη.
 
Για το μόνο που είμαι σίγουρος είναι πως σήμερα τα κόμματα που θέλουν να αλλάξουν την εξουσία μέσα από το υπάρχον σύστημα είναι υπηρέτες αυτού, με διαφορετική ιδεολογία βέβαια, η οποία εξυπηρετεί τα δικά τους συμφέροντα. Ο λαός δεν χρειάζεται πατρονάρισμα και καθοδήγηση, αλλά σεβασμό στις αποφάσεις του ακόμη κι όταν αυτές δεν τον συμφέρουν. Η εξέλιξη μιας πολιτείας είναι δυναμική υπόθεση που προσφέρει συλλογική εκπαίδευση στο λαό με στόχο την επιβίωσή του.

Ουτοπικά είναι όλα αυτά θα πει κάποιος, αλλά το μόνο σίγουρο είναι κατ’ απόδειξη της ιστορίας πως υποστηρίζοντας αυτή την αδυναμία, ο ίδιος δεν έχει τόπο μέσα στον εγκέφαλό του για να λειτουργήσει η  κρίση. Τέτοιες σκέψεις  στην κοινωνία μας είναι πλήρης από θεωρίες γεμάτες με καταλήξεις σε «ισμός». Καιρός να τις αλλάξουμε στον εαυτό μας γιατί ένας ελεύθερος άνθρωπος δεν πρέπει να αναπαράγει τον περιορισμό της σκέψης του.

Μη φοβάστε, μπορούμε αν θέλουμε να ζήσουμε λέγοντας όχι σε όσους μας δείχνουν για πραγματικότητα την τεχνητή σκιά τους.

Το τυχερό λαχείο

 


 

Χτες 11 Φεβρουαρίου του 2025 έγινε στο θέατρο 104 η τελευταία παράσταση του θεατρικού έργου με τίτλο «Το τυχερό λαχείο». Την διασκευή του έργου του Άντον Τσέχωφ υπέγραψε η Λουκία Ανάγνου φέρνοντάς το στο παρόν μας τις διαχρονικές ανάγκες και πλάνες του ανθρώπινου μυαλού. Επί σκηνής έδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους σε ένα ξέφρενο ρυθμό ακόμη και στις τολμηρές σιωπές τους η Χρύσα Κολοκούρη και ο Νικόλας Μπράβος.

Λίγη σημασία είχε στο έργο αν ο ήρωας Ιβάν Ντμίτριτς ήταν χαμηλόμισθος τραπεζικός υπάλληλος και η αγαπημένη του η Μάσιπ Ντμίτριτς ήταν μια ασθενική επιχειρηματίας μικρού ψιλικατζίδικου που δεν επιβιώνει. Η ουσία βρισκόταν στο ότι σε ένα φαινομενικά ήρεμο και τακτοποιημένο οικογενειακό περιβάλλον που μοιράζονταν δυο άνθρωποι μέσα από την φτώχεια τους, έζησαν μια απρόσμενη απατηλή κερδοφόρα εμπειρία από ένα λαχείο που τους άλλαξε κυριολεκτικά. Με αυτό το αναπάντεχο γεγονός βγήκαν  στην επιφάνεια της σχέσης τους η διαφορετικότητα των αναγκών τους αλλά και τα ένστικτα επιβίωσης που έκρυβε ο πρωτόγονος εαυτός τους.

Ο Τσέχωφ πάντα σκάλιζε με το νυστέρι της γραφίδας του τα εσωτερικά κρυμμένα ηφαίστεια των ανθρώπων. Το ίδιο έγινε και στο έργο που οραματίστηκε η Λουκία Ανάγνου. Η δροσερή εύθυμη ζωή των ηρώων που συνέβαινε μπροστά μου, έκρυβε μέσα της μια βαθιά λύπη για την ανθρώπινη μοίρα. Το ανεπεξέργαστο θυμικό των επιθυμιών τους ήταν το μέσον για να φέρει πιο κοντά σε εμάς τους θεατές, στις μικρές και μεγάλες ύβρεις της ζωής μας που μας οδηγούν πιο κοντά στην Νέμεση και η οποία με τη σειρά της επαναφέρει βίαια την αρμονία στο σύμπαν της ζωής μας. Σε όλη την παράσταση το γέλιο για τους ήρωες κρατούσε μια αρμονική απόσταση από την θλίψη. Κι αν θέλουμε να μιλάμε με όρους πραγματικής τέχνης, η παράσταση είχε το δάκτυλο των λόγων της στραμμένο προς εμάς τους θεατές, εντοπίζοντας εύστοχα την τρικυμία  που βιώνουμε  μέσα στις δικές μας ψυχές.

Μετά την παράσταση είχα την ευτυχία να τους χαρώ όλους και να νιώσουμε την ομορφιά της επικοινωνίας, σε μια διαδικασία ήθους όπως αυτή των συμποσίων του παρελθόντος. Αρχιτρίκλινος ήταν ο Νικόλας και αυτό που ζήσαμε ήταν υπέροχο.  

Υπόλοιπα στοιχεία συντελεστών:
Διασκευή: Λουκία Ανάγνου
Πρωτότυπη μουσική: Νίκος Τσόλης (tsolimon)
Επιμέλεια κίνησης: Γεωργία Σταυρίδου
Σχεδιασμός φωτισμών: Γιώργος Αντωνόπουλος
Ενδυματολογία: Αναστασία Κάππα
Φωτογραφίες: Αναστασία Γιαννάκη

Με αφορμή τον Φινέα και τον Ιάσονα.

 

 Τυφλός Φινέας Κώστας Ζωγραφόπουλος,  Ιάσονας Γιάννης Κορρές


Με αφορμή μία φωτογραφία ενός μόνο ρόλου, από όσους υποδύομαι στην θεατρική παράσταση της Κάρμεν Ρουγγέρη, του βασιλιά Φινέα, θα ήθελα να γράψω μερικές σκέψεις που συνδέουν το θέατρο με την ιστορία και την άχρονη πολιτική συμπεριφορά του ανθρώπινου είδους.

Την Αργοναυτική εκστρατεία που παρουσιάζει στο ομότιτλο έργο η σπουδαία  σκηνοθέτιδα, λίγο πολύ όλοι την ξέρουμε. Τα παιδιά μέχρι στιγμής στα σχολεία την μαθαίνουν σαν ένα όμορφο παραμύθι και κάποιοι ανήσυχοι ενήλικες ερευνητές την ψάχνουν ως χαμένη ιστορία με συμβολισμούς μέσω των μύθων. Εγώ πάλι, έχοντας διαβάσει πολλές πληροφορίες,  θα ήθελα να καταθέσω με εύθυμο τρόπο τις σκέψεις μου.

Διάβαζα τελευταία την επικαιρότητα και έμαθα πως ο νεοεκλεγείς πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών σκέφτεται μεταξύ άλλων να επεκτείνει τα κυριαρχικά δικαιώματα της πατρίδας του μεταξύ άλλων περιοχών του πλανήτη καί στην Γροιλανδία.  Οι αναλυτές που σκέφτονται λίγο περισσότερο τις ανάγκες που οδηγούν στην εμφάνιση γεωπολιτικών διεκδικήσεων, μιλούν για ένα πολύτιμο υπέδαφος που διαθέτει αυτή η αχανής περιοχή.  Λογικό λοιπόν ήταν να ανοίξει τις διαθέσεις του σφετερισμού μιας υπερδύναμης όπως είναι οι ΗΠΑ.  Κάπως έτσι σε μια μικρότερης κλίμακας εξουσία ήταν κατά το άγνωστο παρελθόν και οι πόλεις κράτη της Μεσογείου, που περιβάλλονται από την αχλή του μύθου.
Είχαν ακούσει λοιπόν στην τότε Ιωλκό πως είναι πλούσιες και γεμάτες χρυσό οι περιοχές της Κολχίδας και αυτό αποτέλεσε μια καλή ευκαιρία να οργανώσουν την κερδοφόρα εκστρατεία τους.  Ίσως πάλι να μην είναι και έτσι και ο μύθος. Άλλωστε ετυμολογικά η λέξη “μύθος” σημαίνει εξιστορώ εν τάχει γεγονότα. Μπορεί λοιπόν ο μύθος της Αργοναυτικής εκστρατείας να αναφέρει μια σπουδαία παλιά ιστορία που φαντάζει αδιανόητη για τις πληροφορίες που αντέχει να αφομοιώσει η σύγχρονη ανθρώπινη κοινότητα.

Ο Φινέας λοιπόν, ως ρόλος που υποδύομαι στο έργο, ήταν ένας Βασιλιάς στην Σαλμυδησσό της  ευρύτερης περιοχής της Θράκης εντός του Εύξεινου Πόντου. Ο συγκεκριμένος είχε απασχολήσει ως τραγικός ήρωας καί τον Αισχύλο που την χτυπημένη από την νέμεση ζωή του την ξεδίπλωσε στην χαμένη τραγωδία του Φινεύς.  Τι ήταν όμως ο Φινέας. Εκτός από καρπερός εξουσιαστής της περιοχής του, υπήρξε και θρασύς βασιλιάς, όπως ακριβώς και σήμερα είναι οι βασιλείς των παγκόσμιων εξουσιών, που για τους πολλούς, ονομάζονται δημοκρατίες. Ο Δίας βέβαια τον τιμώρησε για τον χαρακτήρα του. Τον έκανε γέρο, προφανώς για να πάψει να κάνει τον ωραίο, τον τύφλωσε για να χάσει την υλική απόλαυση και το κυριότερο του έστειλε δυο φτερωτές γυναίκες, τις Άρπυιες, που δεν τον άφηναν να χορτάσει ποτέ το φαΐ του.  Με λίγα λόγια, πολύ σοφά ο Δίας έκανε αυτό που συνέβη στους και σε εμάς αρχής γενομένης από την εποχή των μνημονίων. Δηλαδή η τιμωρία που υπέστη ο  αναιδής νεοέλληνας που νόμιζε την εποχή της αλητείας του χρηματιστηρίου πως χωρίς εργασία μπορείς να απολαμβάνεις μετέχοντας του παγκόσμιου καπιταλισμού.

Πόσο κοντά είναι οι εποχές… 

Φυσικά όλα αυτά που αναλύω δεν αφορούν την παιδική παράσταση. Σε αυτήν μέσα από την πιστότητα του μύθου απολαμβάνουν οι μικροί φίλοι ένα μοναδικό θέαμα. Βέβαια η αλήθεια είναι πως περισσότερο ενθουσιασμένοι είναι οι ενήλικες που συνοδεύουν τα παιδιά τους ή και έρχονται μόνοι, γιατί ξέρουν πως η Κάρμεν Ρουγγέρη δημιουργεί σπουδαίες παιδικές παραστάσεις για ενηλίκους.

Παρ’ όλα τούτα όμως, εμένα το δαιμόνιο της αναζήτησης μέσα μου, θέλησε να σας πει αυτά τα λίγα λόγια. Δεν είναι βέβαια όσα ξέρω και συνειδητά κρίνω πως δεν ενδιαφέρουν το ευρύ κοινό.  Αυτός που είναι ερευνητής ξέρει και μόνος του να ψάξει τις αλήθειες που κατά καιρούς τον καίνε.
Θα σημειώσω ως  ίαμα στη σκέψη μας πως στην παράσταση, ο Κένταυρος Χείρων που επίσης υποδύομαι, λέει στον μικρό Ιάσονα που τον μεγάλωσε κρυφά, “κάθε φορά που μαθαίνεις κάτι, γίνεσαι ένας καινούργιος άνθρωπος…”
Ποιος όμως από εμάς θέλει να αλλάξει; Πως μπορεί να απεκδυθεί την εικόνα του εαυτού του καθώς καμαρώνει γι αυτήν και κάποιες φορές εκφέρει περήφανα την ερώτηση: “Ξέρεις ποιος είμαι εγώ;” 

Πληροφορίες παράστασης  (ΕΔΩ)

THE BOY AND THE TREE - ΕΝΑ ΔΕΝΤΡΟ ΜΙΑ ΦΟΡΑ

 

Πατήστε στην εικόνα για να δείτε την ιστορία

https://www.youtube.com/watch?v=Lal-RBkMVrA


Όταν έρθει η ώρα να «δεις» κάτι αυτό θα γίνει.

Τον Ιανουάριο του 2012 πριν ακριβώς δώδεκα χρόνια είχε δημιουργηθεί μια όμορφη ταινία κινουμένων σχεδίων από τον Παναγιώτη Ράππα και τους συνεργάτες του. Τότε δεν την είχα δει. Δεν θα μπορούσα να την δω. Ίσως δεν έπρεπε τότε να την δω. Εκείνη την περίοδο είχα μια δύσκολη μεταμόρφωση στη ζωή μου μέσα από πόνο, έτσι όπως πρέπει πάντα να γίνονται οι αλλαγές της πολύτιμης ψυχής μας. Πέρασαν τα χρόνια τα φτερά μου έγιναν πάλι στο χρώμα και το μέγεθος που ήθελα  και τώρα που πλέον έχω μέσα μου σε ισορροπία την χαρά μα και την θλίψη της επίγνωσης για την ίδια τη ζωή, συναντηθήκαμε με αυτό το δημιούργημα του υπέροχου Παναγιώτη.

Μέσα σε αυτό συνάντησα και τον άντρα που μου ψήλωσε τη σκέψη ώστε να βλέπω εικόνες πίσω από τον σουρεαλισμό των λέξεων με τα τραγούδια του από τότε που ήμουν έφηβος. Θα έλεγα πως μεγαλώσαμε μαζί με τον Διονύση Σαββόπουλο. Δεν θα μπορούσε να υπάρξει καλύτερη επιλογή φωνής για το δέντρο εκτός από εκείνον. Συνάντησα ακόμη μέσα σε αυτή την ταινία και τον Μπάμπη τον Τσέρτο που το βλέμμα του νιώθω ακόμη να με κοιτά με την πειρακτική του ματιά σε εκείνες τις σύντομες συζητήσεις μας σε περιοδεία και να μου λέει με τον τρόπο του πως εμείς οι δυο έχουμε να συζητήσουμε πολλά για όσα δεν συνηθίζονται να μπαίνουν στις κουβέντες των ανθρώπων.

Όλοι αυτοί λοιπόν ήρθαν μέσα από αυτό το έργο και με συνάντησαν δώδεκα χρόνια αργότερα, απολαμβάνοντας μια τρυφερή ταινία που δεν φοβήθηκε να εμπιστευτεί το άρωμα της Ελλάδας τόσο στο τραγούδι όσο και στις εικόνες της Αθηναϊκής πραγματικότητας. Το παλιό σπίτι μου θύμισε εκείνο του Αντωνάκη και της Ελενίτσας στην οδό Τριπόδων και την χαμένη νιότη μας που παρασύρθηκε από το άκριτο κέρδος μιας αφιλοσόφητης ανοικοδόμησης για τον άνθρωπο όμως χωρίς τον άνθρωπο πλάι στα κέρδη των επενδυτών.

Το παραμύθι, τα ξωτικά και το υπερβατικό της φύσης το πολέμησαν πολλά χρόνια με συστηματική μανία να το ξεριζώσουν από τους λαούς κι ακόμα το επιχειρούν. Το κατάφεραν σε μεγάλο βαθμό και αποτέλεσμα της λεγόμενης σύγχρονης πραγματικότητας είναι ο άρρωστος κόσμος που βιώνουμε μέσα και έξω από εμάς. Οι νεράϊδες και τα ξωτικά όμως ως αλλόκοσμος περιμένει άθικτος πίσω από την εξελισσόμενη επιστήμη της κβαντικής που μας έχει φέρει σαν "άγγελος εξάγγελος" όπως θα έλεγε ο Σαββόπουλος νέες θεωρήσεις για το μέγα ερώτημα "Τι είναι ο Κόσμος". Μας φέρνει πληροφορίες που μας ταρακουνούν, λέγοντάς μας πως τα πράγματα δεν είναι έτσι όπως τα πιστεύουμε. Μας λέει η επιστήμη πως ζούμε την ιδέα μιας φανταστικής πραγματικότητας για όλα όσα έχουμε θεοποιήσει ονομάζοντάς τα «Ύλη». Όμως όλα αυτά είναι αθέατα στις αγορές του κέρδους και των πολέμων για απόκτηση φυσικών πόρων στις εξουσίες του ασήμαντου κατά τα άλλα είδους μας μπροστά στο Σύμπαν.

Ευχαριστώ τον Παναγιώτη Ράππα και όσους έβαλαν την ψυχή τους σε αυτήν την ταινία γιατί με ταξίδεψαν σε σκέψεις που τις είχα ανάγκη αυτή την στιγμή.

Καλές γιορτές να έχουμε με ό,τι σημαίνει για τον καθένα από εμάς ξεχωριστά. 

 

 

Η Μεγάλη Χίμαιρα

 

 

 

Πλησιάζω με το καράβι στην Ερμούπολη, την παλιά πρωτεύουσα της Ελλάδας,  για να παίξω στην τηλεοπτική σειρά "Η Μεγάλη Χίμαιρα" που το ομώνυμο βιβλίο το έγραψε ο Δημήτρης Ροδόπουλος. Οι περισσότεροι τον γνωρίζουμε σαν Μ. Καραγάτση. Δυστυχώς έζησε μόνο 52 χρόνια και έφυγε από τη ζωή στις 14 Σεπτεμβρίου του 1960, που συμπτωματικά αυτήν την ημέρα είναι  τα γενέθλια του γιου μου.

Το "Καραγάτσης" ως ψευδώνυμο το διάλεξε  ο συγγραφέας από μια φτελιά, ένα καραγάτσι δηλαδή, που υπήρχε στην Ραψάνη στη Θεσσαλία, μέρος που από μικρός έκανε διακοπές. Εκεί, κάτω από τον ίσκιο της, συνήθιζε να διαβάζει στα νιάτα του ο μικρός Δημήτρης. Σημείωνε ακόμη και ένα «Μ» πριν από το ψευδώνυμό του. Αυτό μάλλον ήταν το αρκτικόλεξο του ονόματός του στα ρώσικα, στα οποία ο Δημήτρης λέγεται Μίτια. Ο Καραγάτσης αγαπούσε πολύ τον Ντοστογιέφσκι και οι φίλοι του τον φώναζαν Μίτια. Εγγονός του με το ίδιο όνομα είναι ο Δημήτρης Τάρλοου και τον αναφέρω τιμώντας τον ως αξιόλογο δημιουργό της γραμμής αίματος του Καραγάτση στον χώρο του θεάτρου.

Ο Καραγάτσης λοιπόν το 1936 είχε γράψει μια νουβέλα με τίτλο "Χίμαιρα".

Αργότερα, το 1953, πρόσθεσε σε αυτήν δύο κεφάλαια ακόμη και την μετέτρεψε σε μυθιστόρημα αλλάζοντας το τίτλο σε: «Η μεγάλη Χίμαιρα».

Τι είναι όμως η Χίμαιρα;

Μυθολογικά η χίμαιρα ήταν ένα τέρας που είχε σώμα κατσίκας, κεφάλι λιονταριού και για ουρά ένα φίδι και έβγαζε από το στόμα της φωτιά. Αυτό το τέρας υπήρξε  μαμά της γνωστής Σφίγγας που τόσο υμνήθηκε ανά τους αιώνες ως ένα άλλο αινιγματικό τέρας που καταδυνάστευε τους ανθρώπους.  Όλοι γνωρίζουμε πως την "έφαγε" ο Οιδίπους Τύραννος αντί να τον φάει εκείνη, βρίσκοντας το γνωστό αίνιγμα που εκείνη έβαζε σε όλους τους περαστικούς προς τη Θήβα. Ίσως δεν ήταν τόσο προφανής η ερώτηση του τέρατος προς τους περαστικούς λέγοντας: «Τί εστιν ό μίαν έχον φωνήν τετράπουν και δίπουν και τρίπουν γίνεται;».  Η μυθολογία κατά την γνώμη μου, δεν είναι απλές ευφάνταστες ιστοριούλες, αλλά αλήθειες που δεν διδάσκονται όπως πρέπει γιατί δεν έχουν ερευνηθεί επαρκώς. Κάποια άλλη φορά θα μιλήσουμε για το αίνιγμα της Σφίγγας και τις επιστημονικές αλλά και φιλοσοφικές αλήθειες που ενδεχομένως  κρύβει.

Όμως η Χίμαιρα του Καραγάτση δεν ήταν τέρας, αλλά ένα βαπόρι.

Έτσι ονομαζόταν το καράβι που ήταν  ιδιοκτησία του καπετάν Γιάννη Ρεΐζη και με αυτό έφερε στην Σύρα την γυναίκα που αγάπησε  στα ξένα· την Μαρίνα. Τον καπετάν Γιάννη θα τον ενσαρκώσει ο Ανδρέας Κωνσταντίνου και την Μαρίνα η Ιταλίδα Φωτεινή Πελούζο που διαθέτει ελληνική  καταγωγή από την πλευρά της μητέρας της.

Τον μικρότερο αδελφό του Γιάννη Ρεΐζη, τον Μηνά, θα τον ζωντανέψει στο έργο ο Δημήτρης Κίτσος. Μητέρα τους η Ρεΐζενα, είναι ένας εμβληματικός γυναικείος ρόλος που κυριολεκτικά τον κέντησε στο έργο ο Καραγάτσης.  Είμαι σίγουρος πως η Καριοφυλλιά Καραμπέτη θα προσφέρει και σε αυτόν το ρόλο το υποκριτικό της ταλέντο μαγεύοντας τους τηλεθεατές. 

Επειδή γνωρίζω  και πάντα τιμώ με ονομαστικές αναφορές  το έργο των αθέατων συντελεστών στην τέχνη, θα αναφέρω τους κυριότερους. Ο Βαρδής Μαρινάκης  είναι υπεύθυνος για την σκηνοθεσία, ο Παναγιώτης Ιωσηφέλης προσάρμοσε σε ζώντα λόγο στο σενάριο το κείμενο του βιβλίου.  Όλα θα γίνουν όπως πρέπει για να ξαναζωντανέψει η χίμαιρα του Μ. Καραγάτση.

Ίσως τα μυθικά τέρατα, στην σύγχρονη εποχή μας, να δημιουργούνται  μέσα στο μυαλό των ανθρώπων από τις απαγορεύσεις και στις επιθυμίες τους. Κάπως έτσι αυτό το πλοίο στην δεκαετία του ’30, έφερε κοντά δυο διαφορετικούς κόσμους, δύο διαφορετικούς πολιτισμούς που προσπάθησαν να γεννήσουν την αρμονία του έρωτα, αλλά απέτυχαν. Όπως και παλαιότερα ο Γκαίτε προσπάθησε να ενώσει τον Φάουστ με την Μαργαρίτα φέρνοντας κοντά την Ανατολή με την Δύση για να γεννήσουν την συνέχειά τους, έτσι και ο Καραγάτσης στο έργο του αυτό προσπάθησε να ενώσει το ήθος της Ανατολής του Γιάννη με αυτό της Δύσης της Μαρίνας, χωρίς να έχει επιτυχία σε αυτό το σμίξιμο. Αυτό που κατάφεραν οι δύο ήρωες ήταν να γεννήσουν την Χίμαιρα της ζωής τους.  

Προτείνω να διαβάσετε πρώτα το βιβλίο -όσοι δεν το γνωρίζετε- και μετά να απολαύσετε την τηλεοπτική του εκδοχή γενόμενοι γιατί όχι, καλύτεροι κριτές των όσων βλέπετε. 

Σε αντίθεση με την συνήθεια της λογικής του "σπόϊλερ" που έχει επικρατήσει στον καιρό μας και εξ αυτής δεν θέλουν οι θεατές να ξέρουν την υπόθεση ενός έργου για να μη χάσει το ενδιαφέρον της η παρακολούθηση, εγώ πιστεύω πως τα σπουδαία έργα δεν κρίνονται από την πλοκή και τις εξελίξεις της υπόθεσής τους, αλλά από το βάθος των νοημάτων που μπορεί να συνθέσει ο θεατής για αυτό που παρακολουθεί.

Όσες φορές και να διαβάσει κάποιος την "Ασκητική" του Καζαντζάκη κάθε φορά θα καταλαβαίνει κάτι καινούργιο. Αν και είναι διαφορετικό είδος γραφής η μυθιστορία της Χίμαιρας από την "Ασκητική" του Καζαντζάκη, νομίζω πως και στα δύο έργα -ως καλές γραφές- προσφέρουν την δυνατότητα εξερεύνησης πρόσθετων νοημάτων στο κείμενό τους.  Κάποτε ένας θρησκευόμενος φίλος, μού είπε πως δεν θέλει να ξέρει την υπόθεση ενός έργου για να μπορεί να το παρακολουθήσει. Χάνει το ενδιαφέρον του· μου ισχυρίστηκε με απόλυτο τρόπο. Η απάντησή μου ήταν συγκεκριμένη και είμαι σίγουρος πως την κατάλαβε. Του είπα: "Και τα πάθη του Χριστού, τα βλέπεις σε ταινία ευχαρίστως, αν και ξέρεις τι θα γίνει…"  και συνέχισα... "Ψάξε κάτι άλλο εκτός από τα γεγονότα που πραγματεύεται η τέχνη και τότε θα ανοίξει ένας διαφορετικός κόσμος μπροστά σου".

Όσο για το ποιόν ρόλο θα υποδυθώ στην σειρά, είναι εύκολο να τον μαντέψει κανείς αν αναλογιστεί  την πλούσια γενειάδα μου. Πάντως χαίρομαι γιατί θα συναντηθώ σε ενδιαφέρουσες σκηνές με δύο υπέροχες ηθοποιούς· την κυριολεκτικά φωτεινή και ταλαντούχα Φωτεινή Πελούζο και την εγνωσμένης αξίας ηθοποιό Καριοφυλλιά Καραμπέτη.

Αξίζει να αναφέρω ως κατακλείδα αυτού του άρθρου, ότι στο βιβλίο του ο Καραγάτσης έχει δώσει ένα εκπληκτικό τέλος. Μετά το έντονο συναίσθημα του τελευταίου κεφαλαίου, ο αναγνώστης διαβάζοντας την βάσανο της Μαρίνας να συναντήσει τον άντρα της και καθώς βλέπει να την πλησιάζει το καράβι του από τη θάλασσα, ο συγγραφέας μας δίνει μια τελευταία παράγραφο στο βιβλίο που είναι τόσο ψυχρή και απόλυτη όσο το χέρι της Νέμεσης.  Ο Καραγάτσης σε κάνει να ανατριχιάσεις παραθέτοντάς σου μια μικρή –σύντομη- παρατήρηση της φύσης και της ζωής,  δίπλα  στην ανθρώπινη μοίρα. 


Ανάγνωσμα του τέλους του μυθιστορήματος


Υ.Γ
Το κείμενο και την ηχογράφηση την έκανα μια μέρα πριν αναχωρήσω με το πλοίο και προγραμμάτισα την εφαρμογή να την ανεβάσει την ώρα που θα πλησιάζω το νησί που αγαπώ.


Σκέψεις με αφορμή την πρόβα στην Εθνική Λυρική Σκηνή

 

 Σκέψεις πριν την πρόβα

The video has the possibility of automatic translation


 

Ιφιγένεια εν Αυλίδι και Ιφιγένεια εν Ταύροις 

του Κρίστοφ Βίλλιμπαλντ Γκλουκ. 

 

Μια συμπαραγωγή με το Φεστιβάλ του Αιξ αν Προβάνς και την Εθνική Όπερα του Παρισιού στην Εθνική Λυρική Σκηνή στις 10, 13, 16, 19, 22, 27, 30 Οκτ 2024

Συντελεστές

Μουσική διεύθυνση: Μίχαελ Χόφστεττερ

Σκηνοθεσία, σκηνικά: Ντμίτρι Τσερνιακόφ

Δραματουργία: Τατιάνα Βερεσάγκινα

Κοστούμια: Γελένα Ζάιτσεβα

Φωτισμοί: Γκλεμπ Φιλστίνσκι

Θεατρική πάλη: Ραν Άρθουρ Μπράουν

Διεύθυνση χορωδίας: Αγαθάγγελος Γεωργακάτος

 

Ερμηνευτές σε κάθε έργο

Ιφιγένεια εν Αυλίδι

Αγαμέμνων: Τάσης Χριστογιαννόπουλος

Κλυταιμνήστρα: Βερονίκ Ζανς

Ιφιγένεια: Κορίν Γουίντερς

Αχιλλέας: Άντονυ Γκρέγκορι

Πάτροκλος: Νικόλας Ντούρος

Κάλχας: Πέτρος Μαγουλάς

Αρκάς: Γιώργος Παπαδημητρίου

Άρτεμις: Σούλα Παρασίδη

 

Ιφιγένεια εν Ταύροις

Ιφιγένεια: Κορίν Γουίντερς

Θόας: Αλεξάντρ Ντυαμέλ

Ορέστης: Διονύσης Σούρμπης

Πυλάδης: Στανισλάς ντε Μπαρμπεράκ

Ιέρεια: Μαρία Μητσοπούλου

Άρτεμις: Σούλα Παρασίδη

Σκύθης / Λειτουργός: Γιώργος Παπαδημητρίου

 

Με την Ορχήστρα και τη Χορωδία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής

 

Διάρκεια Ιφιγένειας εν Αυλίδι: περίπου 1 ώρα και 50 λεπτά

Διάλειμμα: 55 λεπτά

Διάρκεια Ιφιγένειας εν Ταύροις: περίπου 1 ώρα και 50 λεπτά

 

 Τρεϊλερ