Τι άνθρωπος είναι ο Δικαιόπολις;

Ο Αριστοφάνης γεννήθηκε κατά την ακμή της Αθηναϊκής Δημοκρατίας. Οι γνώμες από τους μελετητές για την γέννησή του είναι διάφορες. Υπολογίζουν κάποιοι ως χρόνο γέννησης το 445 π.Χ και άλλοι πως μπορεί να είχε γεννηθεί  μέχρι και δώδεκα χρόνια νωρίτερα.

Η άνθιση των Αθηνών την εποχή που γεννήθηκε ο Αριστοφάνης ήταν απερίγραπτη σε πλούτο ιδεών αλλά και κατασπατάλησης χρήματος.  Μια όχι και τόσο δόκιμη και μακράν απέχουσα σύγκριση θα μπορούσαμε να κάνουμε με την σύγχρονη πλασματική ευημερία των Ελλήνων κατά την εποχή που ακόμα και άστεγοι έπαιζαν χρηματιστήριο και οι κυβερνώντες καμάρωναν καθώς οργάνωναν την απάτη εκποίησης της λαϊκής περιουσίας, δηλώνοντας «Λεφτά έχουμε!»

Έτσι ο Αριστοφάνης από τα δέκα τέσσερα χρόνια ζωής του, κατά άλλους από τα είκοσι, έζησε τον καταστροφικό πόλεμο της Αθήνας με την Σπάρτη.  Σήμερα οι νέοι που γεννήθηκαν στο ψέμα της αειφόρου ανάπτυξης της οικονομίας του χρήματος, βλέπουν την φτώχεια και την στέρηση στην ζωή τους.

Η Αθήνα τότε, για τις ανάγκες του πολέμου, ήθελε χρήματα και επέβαλε την εξουσία της στις αντιρρήσεις των συμμάχων. Οι κατασταλτικές επεμβάσεις ήταν ο εύκολος τρόπος να κυριαρχήσει με αναγκαστική φιλία, όπως σήμερα συνηθίζουν να κάνουν οι παγκόσμια ισχυροί σε εδάφη και χώρες που εκμεταλλεύονται.  Ο πλούτος που συνέλεγαν οι Αθηναίοι πήγαινε σε εξοπλισμούς της πόλης, αλλά και στον προσωπικό αποθησαυρισμό των βολεμένων ιδιωτών κατοίκων της. Σήμερα ένας νέος γύρω στα είκοσι πέντε έτη, έχει δει την βία της εξουσίας προς ομάδες πολιτών, έχει παρακολουθήσει την ασύστολη κλοπή του πλούτου της πολιτείας με τα διάφορα σκάνδαλα, έχει ζήσει την απροκάλυπτη συγκάλυψη των απατεώνων που μετέχουν της εξουσίας με νόμους ατιμωρησίας και το χειρότερο είναι πως νιώθει να του προετοιμάζουν ένα μέλλον ζοφερό.

Ο Αριστοφάνης, στο έργο του ψηλαφεί την ηθική διάσταση τα νοοτροπίας που φτωχοποιεί μια κοινωνία τόσο ηθικά όσο και υλικά. Ο διάδοχος της δημοκρατικής εξουσίας Κλέων, μετά τον θάνατο του Περικλή, ήταν δημαγωγός και πολεμοκάπηλος και αρκετές φορές είχε μηνύσει τον Αριστοφάνη για όσα δημόσια του καταμαρτυρούσε.

Η καταγωγή του ποιητή πρέπει να ήταν από ασθενή οικονομική τάξη. Οι γονείς του που διέμεναν στην Αθήνα, καταγράφεται πως εγκαταστάθηκαν ως κληρούχοι στην Αίγινα. Το χάρισμα της γης συνηθιζόταν σε οικονομικά δυσπραγούντες. Ο Αριστοφάνης, έχει εριστική σκέψη που αντιτίθεται στους σύγχρονούς του πλούσιους ευγενείς.  Αν και λαϊκός, θα λέγαμε σήμερα πως η σκέψη του είχε τομές στην αστική εξουσία της εποχής, καταδεικνύοντας το αδιέξοδο της ηθικής της.

Στο έργο του Αχαρνής, ο κεντρικός ήρωας Δικαιόπολις,  μετέρχεται τρόπους επιβίωσης που γνωρίζει η εξουσία και δεν είναι καθόλου θυμικοί όπως συνηθίζει να φέρεται ο λαός. Ντύνεται την απάτη γνωρίζοντας καλά πως λαοπλανώντας τον όχλο θα πετύχει την ατομική του ευδαιμονία. Μήπως αυτό είναι σύνηθες στην σημερινή εξουσία που τάζει ευμάρεια ζητώντας ψήφους και αμέσως μετά την ανάληψη καθηκόντων δεν τηρεί τις υποσχέσεις;

Ο Δικαιόπολις του Αριστοφάνη δεν είναι ένας αφελής καλός αγρότης που θέλει την Ειρήνη.  Είναι ένας αστός νους, που επιστατεί των συνθηκών και θέλει να κερδίσει το όφελος της ευμάρειας για τον εαυτό του και την οικογένειά του αποκλειστικά.  Αν αυτό φίλε αναγνώστη δεν σου θυμίζει συμφέροντα οικογενειών σε οικονομικό και πολιτικό επίπεδο σήμερα, πρέπει να αναρωτηθείς σοβαρά για την πνευματική σου αρτιότητα.

Η Αθηναϊκή κουλτούρα της εποχής που γεννήθηκε ο Αριστοφάνης, θεωρούσε ποταπή την ιδιωτεία απέναντι στην Πολιτική σκέψη, η οποία λάμβανε υπόψη της το συμφέρον του συνόλου της πόλης και όχι του ατόμου. Ο Δικαιόπολις επιλέγει, ο ποιητής, να δρα ιδιωτικά προσπαθώντας να γίνει ο προπομπός μιας ολόκληρης κοινωνίας. Κάτι σαν σημερινός τηλεοπτικός σταρ που όλοι οι πνευματικά φελλοί τον μιμούνται. Ο Αριστοφάνης αναδεικνύει το ευτελές ως μείζον στην κωμωδία του στηλιτεύοντας εκ των έσω το ήθος των συγχρόνων του.

Σήμερα που η διευρυμένη πόλη κράτος της Αθήνας ονομάζεται Ελλάδα με τις υποτελείς πόλεις της, έχει πουληθεί από τους κυβερνώντες στα ξένα συμφέροντα, η ιδιωτεία βρίσκεται και πάλι στο προσκήνιο. Κάθε ένας ιδιώτης που βαστά στο στόμα του ένα από τα  κομμάτια κρέατος που μοιράζει η εξουσία, τρέχει να το φάει κρυφά σαν σκύλος. Μια δουλειά να του προσφέρουν τα αφεντικά, με αντικείμενο αυτής να καταστρέφει την Ελλάδα, αποτελεί χαρά για τον ιδιώτη του πνεύματος. Αφού εγώ τρώω, θα σκεφτεί, καλά είναι. Άλλωστε του έχουν μάθει, ψευδώς, μετά την δολοφονία του Καποδίστρια οι βολεμένοι της εκτελεστικής εξουσίας, πως η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει και έτσι δεν χρειάζεται η προσωπική ευθύνη του στην λειτουργία της Πολιτείας. Αυτή είναι η δυστοπική σημερινή αλήθεια. Η ανυπαρξία δηλαδή πολιτικής συλλογικής συνείδησης στον δημοκρατικό όχλο που ψηφίζει μικρο- συμφεροντολογικά τους δυνάστες του.

Ο Αριστοφάνης, υποστηρικτής των αξιών που δημιούργησαν τον ηρωισμό κατά τους Μηδικούς πολέμους, ήταν αντίθετος με τον εκπεσμό των αξιών της εποχής του. Ακόμη και η κατοπινή αντίθεσή του προς τις διδαχές του Σωκράτη στις Νεφέλες, αποδεικνύει την συντηρητική του συνείδηση. Η εποχή των νικηφόρων Μηδικών πολέμων μπορεί να παρομοιαστεί σήμερα με το έπος του 1940, που οι ενωμένοι Έλληνες κέρδισαν ουσιαστικά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, καθυστερώντας τον άξονα των εχθρικών δυνάμεων να κυριεύσει τον νότο και να προελάσει προς την μέση ανατολή και τα ενεργειακά της αποθέματα. Η παρακμή που ζούσε αργότερα ο Αριστοφάνης σε μια Αθήνα που βίωνε την επερχόμενη πτώση της, ταιριάζει με την σημερινή εποχή. Οι ηττημένοι του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, μαζί με τους ισχυρούς τότε νικητές, σε συνεργασία με το παγκόσμιο κεφάλαιο έχουν προσλάβει υπαλλήλους τους κυβερνήτες χωρών όπως της Ελλάδας και υλοποιούν το σχέδιό τους για τον αφανισμό των ανεξάρτητων εθνών. Φανερός στόχος  είναι να μετατρέψουν τους πολίτες σε μια άβουλη ομοιόμορφη εκτροφή ελεγχόμενου πληθυσμού. Αν θα πετύχει αυτό το Οργουελικό σχέδιο στην Ελλάδα αλλά και σε ολόκληρες ηπείρους, θα το δείξει το μέλλον των λαών και η ιστορία που θα δημιουργήσουν με τους πολιτιστικούς και πολεμικούς τους αγώνες.

Ο αττικός κωμωδιογράφος δεν ήταν βωμολόχος απλά για να προκαλέσει τον γέλωτα στο ακροατήριο. Χρησιμοποιεί την διονυσιακή συνήθεια λόγου της κωμωδίας ως έκρηξη θυμού απέναντι στην κατάντια των συγχρόνων του. Στηλιτεύει την τότε πνευματική ραθυμία και την τάση των ανθρώπων να βολεύονται όπως ακριβώς και σήμερα, διαλέγοντας στην ζωή τους τα αισχρά αποφεύγοντας τα αγαθά.

Μας βάζει να γίνουμε χειροκροτητές ενός αντιήρωα, μπαγαπόντη που κατορθώνει μέσα στο χαμό μιας κοινωνίας να πετύχει την καλοζωία του. Μας βάζει προ των ευθυνών μας να αντιμετωπίσουμε την σκέψη πως ο πραγματικός εχθρός δεν είναι σήμερα οι δανειστές με τα πολλά ονόματα σαν τους εγκληματίες. Ναι, τους λένε κουαρτέτο, θεσμούς, τρόικα και ότι άλλο μπορούν να σκαρφιστούν οι ντόπιοι πολιτικοί τους υπάλληλοι. Εχθρός λοιπόν δεν είναι αυτοί, αλλά η ατομική μας σκέψη για αυτούς που ως ελέφαντες σε ομηρία νομίζουμε πως η αλυσίδα, δεμένη σε ένα πρόχειρο πάσαλο, μας κρατά σε ομηρία για πάντα.

Ο Δικαιόπολις ντύνεται κατήγορος της στρεβλής πολιτικής κατάστασης για να δώσει διέξοδο στα προβλήματα της ατομικής του ζωής. Ακριβώς το ίδιο κάνουν σήμερα οι κομματικοί αντίπαλοι σε μία σικέ δημοκρατία από την οποία ωφελούνται ιδιωτικά για τις σκανδαλώδεις υπηρεσίες κοινωνικής ωφέλειας που προσφέρουν ατιμώρητα στην Πολιτεία.

Ο Δικαιόπολις είναι το έμβλημα της ασθένειας όλων των κοινωνιών με καπιταλιστικό ή σοσιαλιστικό πρόσημο, που τοποθετούν το ατομικό συμφέρον υψηλότερα από το συλλογικό. Ας μην ξεχνάμε τους δισεκατομμυριούχους του κομμουνισμού σε Ρωσία και Κίνα.  Έτσι σήμερα στα ίδια εδάφη που δίδαξε τα έργα του ο ποιητής συνεχίζουμε να λέμε «Δεν πάν΄ να ψοφήσουν χίλια αρνιά… εμείς να 'μαστε καλά». Ο Δικαιόπολις είναι ο αντιήρωας που βρίσκεται χιλιάδες χρόνια τρόφιμος μέσα στη σκέψη πολλών προγόνων που μας εκπαίδευσαν και φυσικά στην δική μας.

Ο Αριστοφάνης γνωρίζει πως ο «πόλεμος» της άμιλλας των αξιών παράγει πλούτο στην δημοκρατία, αλλά επιλέγει να μας κάνει να ταχθούμε με το μέρος του αντιήρωά του, ελπίζοντας πως κάποια στιγμή θα καταλάβουμε την πνευματική μας κατάντια.

Αναλύοντας πολιτικά - και όχι κομματικά - την σημερινή κατάσταση, θα διαπιστώσουμε πως η γη που γέννησε την σκέψη του Αριστοφάνη χωρίζεται σε οικόπεδα για να την κατασπαράξουν οι παγκόσμια ισχυροί. Όσο λοιπόν αυτοί διαμελίζουν γη και ανθρώπους, εμείς οι ανόητοι χωριζόμαστε σε αντίπαλες ομάδες που τεχνηέντως τις δημιουργούν για μας.  Ο Αριστοφάνης στα ημιχόριά του προσπαθεί να μας καταδείξει πως ο λαός πάντα διχάζεται γιατί είναι θυμικός και ευκολόπιστος.  Έτσι σήμερα συνεχίζουμε να φαγωνόμαστε μέσα από τους τηλεοπτικούς αβανταδόρους των εχθρών μας σε:  Συντηρητικούς και προοδευτικούς, σε Ολυμπιακούς και Παναθηναϊκούς, σε Φασίστες και αντιφασίστες, σε δεξιούς και διαφορετικούς δεξιούς, σε παραδοσιακούς αριστερούς και διαφορετικά σκεπτόμενους αριστερούς, σε γκέϊ και στρέϊτ, σε άντρες και γυναίκες, σε χορτοφάγους και κρεατοφάγους, σε φαλλοκράτες και φεμινιστές και ο κατάλογος είναι ατελείωτος, όσο και η ανθρώπινη βλακεία.

Θλιβερό είναι πως τα τελευταία χρόνια της ελληνικής ιστορίας μάθαμε και μια λέξη με υποτιθέμενη πολιτική βαρύτητα, με την οποία κατηγορούμε ο ένας τον άλλο αντικαθιστώντας την παγκοσμίως γνωστή ελληνική λέξη malakas. Έτσι ο φασίστας τώρα, είναι ένα μίασμα που ενσωματώνει όλο το μίσος της διαφορετικής σκέψης μας επί παντός επιστητού. Αν δεν είναι κάποιος φεμινιστής τότε είναι σίγουρα φασίστας κλπ. Τα παραδείγματα που ταιριάζουν στον χαρακτηρισμό κάποιου ως φασίστα, είναι άπειρα και ταιριαστά στο μέγεθος της ανθρώπινης βλακείας.

Ο Δικαιόπολις κατά τον συρμό της εποχής μας, ήταν τελικά φασίστας, που ήθελε να περνάει καλά αυτός και η οικογένειά του, ή ήταν αντιφασίστας μια και φασίστας προφανώς θα ήταν ο Λάμαχος που ήθελε να συνεχίζεται ο πόλεμος κατά των Σπαρτιατών;  Δύσκολα ερωτήματα για τον σύγχρονο χουλιγκανισμό της σκέψης.

Αγαπητέ αναγνώστη, ο λόγος της πολιτικής σκέψης πρέπει να έχει ως κίνητρο την αγαθή πρόθεση, που σήμερα την λέμε και αγάπη. Σκεφτόμαστε λοιπόν να ανεβάζουμε τους Αχαρνής με τέτοιο τρόπο που το έργο να περιλαμβάνει αγάπη για την κατάντια μας, αξιοποιώντας τα λόγια του Αριστοφάνη. Θέλουμε νοήμονα αναγνώστη, το γέλιο του θεατή να έχει μέσα του κάτι από το δάκρυ της γνώσης…

Κ.Ζ

Υ.Γ
Στην εικόνα αναπαριστώνται τα Μακρά Τείχη της Αθήνας την εποχή του Πελοποννησιακού πολέμου. Η θεόρατη πύλη ένωνε το φυσικό λιμάνι του Κάνθαρου (Ζέας) στον Πειραιά με την Αθήνα.

Σε γιορτινό αγώνισμα

Θυμάμαι τότε που η ιδέα των Ολυμπιακών αγώνων φιλοξενήθηκε με το αζημίωτο των εμπλεκομένων  στην Αθήνα, είχα βρεθεί στις κερκίδες πλάι στην καιόμενη δάδα παρακολουθώντας στο Ολυμπιακό στάδιο αγώνες άλματος. Δεν ντρέπομαι να πω ότι έκλαψα καθώς έβλεπα τους αθλητές να τρέχουν πριν το τελευταίο πάτημα στο άλμα τους. Οι μύες σε χέρια, πόδια και πρόσωπο είχαν αφιερώσει τις συσπάσεις τους στην ιδέα, έστω κι αν αυτή είχε γίνει συσκευασμένο προϊόν στο εμπορικό μαγαζί του πολιτισμού μας. Ήταν ένα γιορτινό αγώνισμα που κι αν είχε λερωθεί με την ευτέλεια της εποχής, κρατούσε μέσα του ανάσες που εμψυχώνονται με τον ίδιο τρόπο χιλιάδες χρόνια.  
Όταν ένας άντρας αφήσει το δάκρυ του να βγει στην αγορά, κινδυνεύει να παρεξηγηθεί. Το γνωρίζω αλλά δεν πτοούμαι. Το γιορτινό αγώνισμα που έγραψε ο Σαββόπουλος στους Αχαρνής του, αν και δυσαρέστησαν κάποτε τον Κουν, κουβαλούσε μέσα του την γνώση της υπάρχουσας ευτέλειας μέσα στην αναζήτηση των υψηλών ιδανικών. Είναι δύσκολο να νιώθεις σκυταλοδρόμος στα γιορτινά αγωνίσματα που είχαν κάποτε μια χούφτα άνθρωποι, στον κλασικό κόσμο, και να πολεμάς μέσα στην σκέψη σου κατάντια του σημερινού ελληναρά.

Γιορτινό αγώνισμα είναι και η παροντική ζωή μας, και τούτο το γράφω εντελώς συνειδητά. Ένα γιορτινό αγώνισμα που ως κότινο ψάχνει την ομορφιά. Αυτήν που την κρύβουν οι σύγχρονες “λογικές” ανάγκες μέσα και έξω από εμάς.  
Πάντα μου άρεσε αυτός ο κατεργάρης Δικαιόπολις του παππού Αριστοφάνη. Μετέρχεται όλους τους τρόπους του χαμαιλεοντισμού απέναντι στις άκαμπτες σκέψεις των άλλων, με μόνο στόχο να ζήσει τον Έρωτα στην Γιορτή της ζωής του. Ίσως ο Δικαιόπολις να ήταν ο δικός μας, κατοπινός, Καραγκιόζης που ξέρει να αντέχει στην πείνα και την απαξίωση αυτών που νομίζουν πως τον εξουσιάζουν.   
Το δάκρυ, ως σπονδή, ευγενών αγώνων είναι απαραίτητο να υπάρχει σε κάθε αγώνισμα που είναι συνειδητό στην ζωή! 

Η πρόθεση σύνταξης τούτης της γραφής, βρίσκεται στην θέλησή μου να χαρίσω αυτό το “γιορτινό αγώνισμα” που ακούγεται από τον αείμνηστο Παπάζογλου στην μουσική του Σαββόπουλου, στην γενέθλιο γιορτή του γιου μου. Του στέλνω στα ξένα την ομορφιά του βιώματος της επιτυχίας που είμαι σίγουρος πως θα έχει μέσα από κόπους, και όχι κατά το σύνηθες μέσα από τρόπους.

Από την πόλη Adina της χώρας Antiqua όπως μετονομάζει ο Ηλίας Πετρόπουλος την Αθήνα και την Ελλάδα στο βιβλίο του «Το εγχειρίδιο του καλού κλέφτη», στέλνω έναν όμορφο χαιρετισμό στην Στοκχόλμη και στον Ηλία τον γιο μου.

Χρόνια σου πολλά! 

Συνημμένο βίντεο με τον Νίκο και τον Νιόνιο στα νιάτα τους,  στο γιορτινό αγώνισμα…

https://www.youtube.com/watch?v=vCQxyqjW5mg

Ο Αριστοφάνης από τότε μέχρι σήμερα

Εικοσάρης πρέπει να ήταν ο Ποιητής σε εκείνη την γιορτή των Λήναιων του 425 πριν την κοινή χρονολόγηση της ιστορίας. Έβραζε το αίμα του μέσα από μια διαφορετική αισθητική της έκφρασης που ισχύει σήμερα και η ανησυχία του μας άφησε την πληροφορία της διαχρονίας, μέσα από τον Δικαιόπολη, όταν τα πάντα γύρω μας είναι παρηκμασμένα.
Το όνομα εκείνου του νέου ήταν Αριστοφάνης. Σήμερα οι «νέοι» δημιουργοί -διαφόρων ηλικιών- είναι πολλοί, αλλά τα ονόματά τους κονταστράπτουν με την βοήθεια προβολέων και ειδικών που αγχώνονται να τους "φωτίσουν". Δυστυχώς για τους ανυπόμονους της εφήμερης δόξας, η Μνήμη που έχει τις μούσες στηρίγματα, δεν δείχνει το μπόι της σαν περνά δίπλα σου, αλλά όταν χάνεται σαν αχλή στα αμέτρητα γυρίσματα του ήλιου. 

Κάθισα στον υπολογιστή μου σήμερα Κυριακή και ενώ σκεφτόμουν μικρά πράγματα της προσωπικής μου ιστορίας με όμορφη θέα αλλά και αδιέξοδα, θέλησα ξεφεύγοντας για λίγο να σκεφτώ πολιτικά την ιστορία, που γεννά σαν τους παφλασμούς των κυμάτων και τα κελαρύσματα των ρυακιών, ίδιες συμπεριφορές στα ήθη όλων των ανθρώπων. Διάλεξα λοιπόν να παρακολουθήσω την παράσταση Αχαρνής του Αριστοφάνη που είχε ανέβει στην Επίδαυρο το καλοκαίρι του 2005 σε σκηνοθεσία του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου με Δικαιόπολη τον Λάκη Λαζόπουλο.
Δεν είδα την παράσταση για να κρίνω με την γνωστή καλλιτεχνική κακεντρέχεια ότι κάνουν άλλοι εκτός από τον εαυτό μας, μια και ήθελα να αισθανθώ την σκέψη του Ποιητή. Άλλωστε γενικότερα νομίζω, αν και δεν το τηρώ πάντα, ότι κέρδος θα έχουμε αν κρίνουμε την ίδια την σκέψη μας, μια και το «μπόι» μας δεν μεγαλώνει όταν κατεβάζουμε τους άλλους στο ύψος.

Πόσο διαφορετική ήταν η εποχή των κολάκων του Αριστοφάνη ή των πολεμοκάπηλων με το σήμερα της επικαιρότητάς μας; Πόση διαφορά είχαν οι βολεμένοι κρατικοδίαιτοι προεξάρχοντες του τότε με αυτούς του σήμερα που εθελοτυφλούν υπηρετώντας την ιδιωτεία τους; Πόσο εύκολο είναι να αναγνωρίζουμε πρόσωπα δημόσια και όχι μόνο, που είναι αξιοκατάκριτα για τις επιλογές τους, την στιγμή που ακριβώς την ίδια συμπεριφορά έχουμε οι ίδιοι που είμαστε κατήγοροι;

Χτες είχα βρεθεί κάτω από τον ιερό βράχο της Ακρόπολης και διαπίστωσα, για ακόμη μια φορά, ότι τα ταμεία κλείνουν το μεσημέρι ενώ οι τουρίστες σηκώνουν το βλέμμα στον Παρθενώνα μεσούντος του ήλιου χωρίς να μπορούν να τον επισκεφθούν.
Θέλετε να ονομάσετε το συνδικαλιστικό κατεστημένο του σήμερα, "Πρεσβευτές" κατά την σκέψη του Αριστοφάνη; Δεν θα έχουν απόσταση από τους πρεσβευτές του έργου οι ιδιωτείες των σημερινών ατόμων με την κακή εκπροσώπηση ενός πολιτισμού που σαφώς δεν τους ανήκει αλλά τον καπηλεύονται. 

Διαβάζω στις σκέψεις των συνανθρώπων μου την απογοήτευση για την ηθική κατάπτωση γύρω μας που μεταμορφώνεται αργά σε μια αιμοβόρα βία. 

Πλησιάζει αυτή η κανιβαλική προαιώνια συμπεριφορά ως πλανήτης που κλείνει την τροχιά του και πάλι στην ανθρωπότητα. Κάθε ημέρα μεταφέρονται προς την Ευρώπη τόνοι αναγκών, πιστεύω, φόβου και ελπίδας μέσα σε σώματα μεταναστών που θέλουν να ζήσουν και θα κάνουν τα πάντα για αυτό.
Τόση μετακίνηση συμβαίνει γιατί η Ευρώπη διάβασε αλλά ποτέ δεν έμαθε την επεκτατική πολιτική του Αλεξάνδρου, που έπαιρνε αγαθά και αλλοίωνε την κουλτούρα χωρίς να ξεριζώνει τους πολιτισμούς που έθετε υπό την εξουσία του.

Η Δύση είναι ανίκανη να διαχειριστεί την φιλοσοφική σύνδεση της Εξουσίας με τον Πολιτισμό.
Γεννά μόνο σπασμωδικές κινήσεις στην παγκόσμια σκακιέρα όπως οι σταυροφορίες κατά το παρελθόν ή αντίστοιχα οι μαζικές εκτελέσεις αντιθέτων από την Παπική εκκλησία. 

Μετά το πέρας του Πελοποννησιακού πολέμου, οι νικητές Ίωνες πρότειναν να διαλύσουν την Αθήνα και να την κάνουν βοσκοτόπια, αλλά βρήκαν απέναντί τους τον Σπαρτιατικό δωρικό φιλοσοφικό λόγο.
Δεν είχε τέτοια τύχη η Μοσούλη του σήμερα από τους φανατισμένους πιστούς σε θεϊκές ή πολιτικές ιδέες, χωρίς να έχει σημασία ο τίτλος της Πίστης.

Ο Αριστοφάνης στα νιάτα του έγραψε μια τραγωδία με αστεία λόγια που σήμερα παραμένει επίκαιρη μια και δεν έχει βρεθεί το φάρμακο που θα αλλάξει την ρίζα της πληροφορίας του πολιτισμού μας. 

Κρατάμε την δυστυχία και την «πίνουμε» σε καθημερινές γιορτές μιζέριας χωρίς να μπορέσουμε να φανταστούμε τι μπορεί να είναι το Αγαθόν στη ζωή μας. 

Νομίζουμε ότι η ελευθερία είναι ταυτόσημη με την ασυδοσία και πως το άτομο είναι μοναδικό και ανεπανάληπτο, άρα και σπουδαίο κρόνοντας μόνο από την ύπαρξή του. Ξεχνάμε ότι η σκέψη όπως και η φύση παράγει λάθη που από μόνα τους είναι θνησιγενή. Ότι δεν είναι ικανό να επιβιώσει μέσα στην αρμονία της φύσης και παράγει ανισορροπία, είναι καταδικασμένο μετά την ύβρη της δράσης του να εκλείπει. 

Φοβάμαι ότι πλησίασε η ώρα της πληρωμής, δηλαδή της Τίσης, για όλο το ανθρώπινο είδος που χωρίς να έχει μετακινηθεί από την ανοησία του είναι ίδιο και απαράλλακτο από τον τότε Γαμηλίωνα μήνα που διαγωνίστηκε ο Αριστοφάνης στα Λήναια μέχρι το παγκόσμιο Σήμερα. 

 Ότι και αν γίνει όμως, κάποιοι, ας συνεχίσουμε να μεταφέρουμε λέξεις που φτιάχνουν προτάσεις και σκέψεις, βαπτισμένες στα ερωτήματα μεγάλων έργων του παρελθόντος, σε ένα διαφορετικό για τον κάθε ένα από μας θέατρο της Κυριακής.
Τέλος, ας χαρούμε αυτό που αντέχουμε και κυρίως τον Διόνυσο που για όσους ξέρουν δεν έχει να κάνει με το πιόμα του εξαρτημένου, αλλά με την ζύμωση του υποψιασμένου… 

Κ.Ζ