Μέσα από το βλέμμα του ζώου

 

«Μέσα από το βλέμμα του ζώου»

Αυτός είναι ο τίτλος της ατομικής έκθεσης του Γιώργου Φερέτου στην γκαλερί Artshot – Sophia Gaitani, που βρίσκεται κοντά στο μετρό της Ακρόπολης.  Με χαρά και αρκετό ενδιαφέρον την επισκέφθηκα, για να χαρώ από κοντά τα έργα του αγαπημένου Γιώργου Φερέτου και να αφήσω τον εαυτό μου να ζήσει τον «λόγο» της τέχνης του. 

Πιστεύω πως η τέχνη στον θεατή μπορεί να δημιουργήσει ένα ολόκληρο σύμπαν σκέψεων και η περιήγηση μέσα σε αυτό είναι η Καβαφική «Ιθάκη» της διαλεκτικής που προτείνει κάθε δημιουργός μέσα από τα έργα του.  Αυτό ισχύει για όλες τις τέχνες. Ακόμα πιστεύω πως η καλλιτεχνική πρόθεση κάθε δημιουργού, κρύβει μέσα της μια ασυνείδητη επεξεργασία πληροφοριών, που στηρίζουν τον άρρητο «λόγο» των έργων και διαμορφώνουν δρόμους σκέψης που ούτε και ο ίδιος ο δημιουργός μπορεί να προμαντέψει.  Αυτό συμβαίνει γιατί η τέχνη δεν είναι μια προσωπική ή ομαδική αφήγηση με στόχο την πειθώ σε ένα ακροατήριο·  αντίθετα είναι μια κατάθεση ψυχής που η δυναμική της ερμηνείας της μπορεί να φτάσει ως συλλογικό προϊόν πολύ μακριά. 

Ο Γιώργος Φερέτος είναι ένας καλλιτέχνης που εδώ και χρόνια με έχει γοητεύσει ο λόγος του. Πάντα προσέχω στα μάτια τους συνομιλητές μου, καθώς εκείνοι χτίζουν τις προτάσεις που περιγράφουν με αγάπη αυτό που θέλουν να δημιουργήσουν. Τον Γιώργο τον έχω ξεχωρίσει για το βάθος στο βλέμμα της σκέψης του.  Ο τίτλος της έκθεσης με απασχόλησε πολύ όταν στάθηκα μπροστά στα έργα του.  Αποφεύγω να μιλώ ή να γράφω με όρους που αρέσκονται να χρησιμοποιούν οι ειδικοί, δηλαδή αυτοί που κρίνουν, διαβαθμίζουν και αξιολογούν τα έργα σε όλες τις τέχνες.  Η αφεντιά μου προσπαθεί να φέρει τα ερεθίσματα της κάθε τέχνης στην ζωή μας και προσπαθώ να βρω αυτό που μας ενώνει ατομικά ή συλλογικά κάθε φορά με αυτήν.

 

 

Βλέποντας τα έργα του Γιώργου Φερέτου, σκέφτηκα πως, ίσως, ο καλλιτέχνης δεν επικεντρώνεται στο βλέμμα των ζώων, αλλά μάλλον στο δικό μας για αυτά.  Λειτουργώντας μια ασυνείδητη ταύτιση ο δημιουργός προσπαθεί να μας μιλήσει για κάτι που έχουμε ξεχάσει  ως κοινωνία  μέσα απ’ την αλαζονεία της ανθρώπινης εξουσίας που νομίζουμε πως έχουμε απέναντι στη φύση,  θεωρώντας την  κατώτερη, ελέγξιμη και σαφώς υποκείμενο αλλαγής στις ιδεοληπτικές μας αντιλήψεις για αυτήν. Ο Σπισισμός όπως είναι της μόδας να τον αναφέρουν κάποιοι (ο ειδισμός), είναι μια έννοια που θεωρεί τον άνθρωπο ανώτερο από κάθε άλλο είδος στον πλανήτη.   Πάντα ίσχυε αυτή η πράξη ύβρης·  όμως ειδικά από τότε που η επιστήμη τάχθηκε στην υπηρεσία της βιομηχανικής επανάστασης και του κέρδους, τα πράγματα χειροτέρεψαν.  Η ιστορία είναι γραμμένη με το αίμα αυτών που κρίθηκαν από τους ισχυρότερους ως κατώτεροι.  Το «δικό» μας το είδος είναι ανώτερο από αυτό που εξερευνούμε·  είπαν οι Ευρωπαίοι θαλασσοπόροι για τους Ινδιάνους, τους Ίνκας, τους Αβορίγινες και τόσους άλλους λαούς που ανακάλυψε ο -τότε- τεχνολογικά ανεπτυγμένος σκοταδισμός τους.  Ας μη φοβηθούμε να  αναζητήσουμε μέσα από την λέξη «σπισισμός» μία άλλη πολύ γνωστή μας έννοια, η οποία δηλώνει την συνένωση ομοίων για να εξασφαλίσουν τα συμφέροντά τους έναντι των διαφορετικών, και φυσικά δεν είναι άλλη από τον φασισμό.

Εγώ πάντως όταν κοίταξα με τα δικά μου μάτια, ως ζώο, στους πίνακες του εξαίρετου Γιώργου Φερέτου, ένιωσα ταυτόχρονα χαρά για την συνειδητοποίηση που μου προσέφερε η τέχνη του, αλλά και φόβο για την επικίνδυνη ατέλεια του είδους μας.
Θα έλεγα πως εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα είδος ζώου που αν καταλάβουμε την ομορφιά του να είμαστε ζώα, ίσως κερδίσουμε την αρμονία που απλόχερα μας δίνει αυτό που δεν γνωρίζουμε αλλά θέλουμε να το ελέγξουμε…

Η έκθεση πάντως, ανεξάρτητα από τι σκέψεις θα επιλέξετε να κάνετε, αξίζει.
Αν έχει αξία η γνώμη μου ως μη ειδικός, θα πρότεινα να πάτε να την δείτε.

Κ.Ζ 



Gallery artshot Sophia Gaitani Λεμπέση 11, Ακρόπολη, Αθήνα  metro Ακρόπολη
Εγκαίνια: Πέμπτη 11 Μαΐου, 19.00
Διάρκεια έκθεσης: 11 Μαΐου – 2 Ιουνίου 2023
Ώρες λειτουργίας: ΤΡΙΤΗ – ΠΕΜΠΤΗ – ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 17.30 – 20.30 ΤΕΤΑΡΤΗ – ΣΑΒΒΑΤΟ 12.00 – 16.00
Πληροφορίες: Τηλέφωνο 00306984135085, 00302114044311, artshot@sophiagaitani.gr , gaitani.sophia@gmail.com – www.sophiagaitani.gr

 

 

Το παρελθόν της καρδιάς μας μέσα από το θέατρο

 

 Κλικ στην εικόνα


Αφορμή αυτού του άρθρου είναι το κάλεσμα της παλιάς θεατρικής ομάδας, να βρεθούμε όλοι μαζί ξανά σε μια συνάντηση. Όλοι εμείς που δουλέψαμε για πέντε χρόνια με αγάπη στην τέχνη με την ομάδα του θεάτρου των Ελλήνων Ταχυδρόμων και δώσαμε το δικό μας στίγμα για αυτό που νομίζουμε πως σημαίνει "Θέατρο". 

Σε αντίθεση με την άποψη πως το θέατρο είναι Ένα, εμένα η ζωή μου δίδαξε πως υπάρχουν πολλών ειδών θέατρα όσες ακριβώς και οι ερμηνείες του κόσμου γύρω μας.... Από τα τότε θεατρικά χρόνια που ζήσαμε με την ομάδα, έχουν αλλάξει πολλά. Όμως η αγάπη μεταξύ μας δεν έσβησε και αυτό είναι σημαντικό. 

Η πρώτη δουλειά μας, το 2015, ήταν ο Καλός άνθρωπος του Σετσουάν που ανέβηκε στο θέατρο των Ελλήνων Ταχυδρόμων στην Αθήνα. Τα ερωτήματα που τότε εμείς ανιχνεύσαμε στο έργο του Μπέρτολτ Μπρεχτ παρουσιάστηκαν σε μια παράσταση για την οποία ακούσαμε πολύ ενδιαφέροντα σχόλια. 

Η δική μας ανάγνωση στην σύγκρουση των ηρώων δεν στάθηκε στην ιχνηλάτηση του καλού και του κακού στις προθέσεις των ανθρώπων, αλλά περάσαμε στην λογική της Ανάγκης που κατατρύχει το είδος μας και στην ωφελιμιστική σκέψη του ανθρώπινου πολιτισμού. Μεγάλη έννοια η "Ανάγκη", που ο Αισχύλος την ορίζει στον Προμηθέα του ως κυρίαρχη πιο πάνω ακόμη και απ' τον Δία. Τα προφανή πάντα κρύβουν την πλάνη μέσα τους... Άλλωστε τα μεγάλα έργα όταν τα πλησιάζουμε μελετώντας τα, είναι αφορμή για να ψάχνουμε κάθε φορά κάτι διαφορετικό μέσα στην άγνοια της ψυχής μας... 

Περισσότερα στοιχεία για την παράσταση θα βρείτε σε ένα παλαιότερο άρθρο:

https://kostaszografopoulos.blogspot.com/2015/06/blog-post_13.html

Εκ των υστέρων και μετά την υπέροχη συνάντηση κάτω από την Ακρόπολη, να πω πως αν και ήσαν αρκετοί οι υπέροχοι ηθοποιοί ταχυδρόμοι, δεν ήταν όλοι. Για μένα κάθε άνθρωπος που επιλέγει ως ηθοποιός να  προκαλέσει επί σκηνής τα βάθη της ψυχής του είναι σημαντικός, ανεξάρτητα από την σειρά που θα κληθεί να ζητήσει το χειροκρότημα κατά την  υπόκλιση.  

Ίσως μια επόμενη  φορά... όλοι. 

Και για να δώσω το στίγμα μου σε όσους διαβάζουν το άρθρο και δεν έχουν ανέβει ούτε μία φορά στη ζωή τους στο θεατρικό σανίδι, θα ήθελα να πω αυτό που είχε πει ο Μπρεχτ μα και ο Ντάριο Φο και δεν είναι άλλο από το πως "θέατρο μπορούν να παίξουν όλοι οι άνθρωποι, εκτός από ορισμένους ηθοποιούς". Με την σειρά μου να συμπληρώσω πως αυτό το "Εγώ είμαι" τρώει την ουσία της ζωής που είναι σκέτος έρωτας... 

Να είμαστε καλά...

47 χρόνια μετά κόψαμε την σχολική μας πίτα

 

    Υπάρχουν στιγμές που η χαρά γίνεται ανείπωτη σιωπή...

 ΚΛΙΚ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ  ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ


    Όλα άρχισαν όταν μια μέρα γυρίζοντας στο σπίτι μου μετά από ένα τηλεοπτικό γύρισμα, ο δρόμος με έβγαλε στο παλιό 4ο Γυμνάσιο Αρρένων Πειραιώς από το οποίο είχαμε αποφοιτήσει το 1976. Εκείνο το διάστημα μιλούσα με τον φίλο και παλιό μου συμμαθητή, τον Μιχάλη Αδαμαντίδη, για να οργανώσουμε την κοπή πίτας των παλιών συμμαθητών και να συγκεντρωθούμε εκ νέου όσοι είχαμε καταφέρει να βρεθούμε μετά από τόσα χρόνια σε μια ταβέρνα το καλοκαίρι που πέρασε.
    Η ιδέα να κόψουμε την πίτα μέσα στην σχολική αυλή μου ήρθε καθώς διαπίστωσα πως το παλιό σχολείο μας ήταν τώρα, αν και γκρεμισμένο, η αυλή του νέου. Έτσι τα απομεινάρια από τους τοίχους στην μεσοτοιχία του παλιού οικήματος, αγκάλιαζαν την σημερινή αυλή του 8ου Γυμνασίου Πειραιά. Τότε βέβαια τα σχολεία ήταν πολύ λιγότερα από ότι σήμερα, αλλά η παρεχόμενη παιδεία ήταν ασύγκριτα υψηλή. 

    Λένε πως η αρχή για κάθε δημιουργία είναι η ιδέα και έχουν δίκιο, όμως χωρίς υλοποίηση τίποτε δεν γίνεται. Έτσι ο Μιχάλης Αδαμαντίδης ανέλαβε μέσω διαδικτύου να οργανώσει τους παλιούς συμμαθητές. Ο Βαγγέλης Καραμπλιάς ανέλαβε να βρει την εταιρεία που θα ετοίμαζε τα αλμυρά και την βασιλόπιτα καθώς και τα ηχητικά. Εγώ δούλεψα στην οργάνωση των συναισθημάτων των συμμαθητών μας που αλλιώς το λέμε καλλιτεχνική επιμέλεια. Μέχρι και δελτίο τύπου φτιάξαμε που ανέλαβε ο συμμαθητής μας Γιάννης Κορωναίος, ως δημοσιογράφος, να το στείλει καταλλήλως. Πάνω από όλα όμως σπουδαία υπήρξε η συμβολή του Γυμνασιάρχη του σημερινού γυμνασίου, του Νίκου Τζιανάκη με τους καθηγητές που επέτρεψαν και βοήθησαν στην υλοποίηση αυτής της γιορτής. Όπως θα λέγαμε στα δικά μας χρόνια το ηθικό δίδαγμα για την υλοποίηση αυτής της γιορτής μνήμης ήταν πως "Οι άνθρωποι όταν δουλεύουν για το εμείς, κάνουν θαύματα"

    Έτσι, μαζευτήκαμε ξανά τα παιδιά που τώρα ήταν ενήλικες. Ο καθένας με την πορεία του, τα πιστεύω του και τις σκαμμένες ρυτίδες της ψυχής του από την Οδύσσεια της ζωής του.  Αυτό που μας ενώνει είναι  μια πορεία κοινής μνήμης από τα μαθητικά μας χρόνια.   Ο κάθε ένας από εμάς έχοντας κάνει ένα μεγάλο κύκλο ζωής έψαχνε σιωπηλός σε αυτή την συνάντηση να αφουγκραστεί τις αισθήσεις του από την εποχή της αθωότητας. Ναι ήταν μια ιερή πράξη σαν και αυτήν που οι Μύστες στην Ελευσίνα και στην συνέχεια οι ιερείς της των ναών της Χριστιανοσύνης ακούγαμε να λένε κατά τα μυστήρια αναζητώντας το άγνωστο μέσα μας...  "τὰ Σὰ ἐκ τῶν Σῶν"  Δεν έχει σημασία αν μπορούμε να βρούμε τις απαντήσεις για το μυστήριο της ζωής, αξία έχει να θέσουμε μέσα από την ψυχή μας ερωτήματα ανάλογα ο καθένας με τον ορίζοντα της σκέψης του. Το σπουδαίο σε αυτήν την συνάντηση ήταν πως όλοι χαμογέλασαν και έκλαψαν, επιτρέποντας στους ενήλικες εαυτούς τους να  νιώσουν το παιδί μέσα τους.

Πιο κάτω υπάρχει ένα βίντεο με  το ηχητικό καλωσόρισμα που ακούστηκε στην εκδήλωση. Μπορεί να είναι η δική μας ιστορία σε εκείνα τα χρόνια, αλλά το ενδιαφέρον θέλησα κατά την δημιουργία αυτού του ηχητικού που το έντυσα με εικόνες και βίντεο, να μην είναι ιδιωτική υπόθεση ολίγων, αλλά αίσθηση συνύπαρξης, ώστε να την αγκαλιάσουν πολλοί περισσότεροι.







Ο Θόδωρος στο Γλυκάνισο...

 

 Κλικ στην εικόνα για μετάβαση στη σελίδα του youtube

 

Ένα αρχείο από την συμμετοχή του ήρωα Θόδωρου σε σκηνές της τηλεοπτικής σειράς Γλυκάνισος, βρίσκεται στο κανάλι του youtube: https://www.youtube.com/@siniparxi/featured

Αυτό που θα ήθελα σε αυτήν την ανάρτηση  να αφήσω ως αποτύπωμα σκέψης,  είναι πως τα λόγια στην τέχνη της υπόκρισης είναι μόνο η αφορμή για να επικοινωνήσουμε ιδέες και στάσεις ζωής που τα ξεπερνούν. Η αλήθεια μας δεν βρίσκεται στις δηλώσεις, αλλά στις προθέσεις των έργων μας. Η εποχή μας είναι δυστυχώς κακόηχα ηχηρή με εγωκεντρικές κενολογίες. Όταν μπορέσουμε να αποδελτιώνουμε τα λόγια που ακούμε ή λέμε, θα περάσουμε σε ένα άλλο τρόπο ζωής ως άτομα και ως κοινωνία. Μέχρι τότε, η αλήθεια είναι πως η σιωπή και οι παύσεις, φοβίζουν σαν τον θάνατο όλους εμάς που νομίζουμε ότι ζούμε... ακόμα και στην τέχνη. 

Τώρα σχετικά με την συμμετοχή μου στην σειρά:
Λίγο διάστημα έμεινε ακόμη ώστε να ολοκληρωθούν τα γυρίσματα. Το άρωμα της συνεργασίας με τεχνικούς και συναδέλφους ηθοποιούς είναι λεπτό και αλησμόνητο. Προσπαθώ σε κάθε άνθρωπο να κοιτάξω μέσα του τους δυο λύκους που προστατεύουν την ψυχή του. Τον καλό και τον κακό, τον φιλικό και τον εχθρικό, αυτόν που μοιράζεται κι αυτόν που ιδιωτεύει, αυτόν που αγαπά τους άλλους κι αυτόν που εχθρεύεται.  Χρέος μας, σκέφτομαι, είναι να ξέρουμε πότε και πως τους κοιτάμε στους άλλους ανθρώπους στα μάτια. Δηλαδή με άλλα λόγια ποιόν "δικό μας" λύκο αφήνουμε να μιλήσει μαζί τους...

Τιμή μου λοιπόν που σε αυτή την παραγωγή συνάντησα τόσο όμορφους "λύκους".
Είμαι σίγουρος πως θα έχουμε κι άλλες όμορφες στιγμές μέχρι το τέλος των γυρισμάτων με όλους αυτούς τους σπουδαίους ανθρώπους.

Αυτά τα βίντεο έχουν δημιουργηθεί για ανθρώπους της οικογένειας που δεν μπορούν να δουν το κανάλι και την σειρά από το εξωτερικό, αλλά και για συγκεκριμένους ανθρώπους στην ημεδαπή που με αγαπούν, και αδυνατώντας να παρακολουθήσουν τηλεόραση ήθελαν να ακούσουν ή να δουν σκηνές που συμμετέχω. 

Εύχομαι τα καλύτερα στις ψυχές όλων μας.