ΕΙΔΗΣΗ ΓΙΑ ΛΙΓΟΥΣ



Υπότιτλος: Οι πολλοί δεν καταλαβαίνουν έτσι και αλλιώς



Το υπουργείο οικονομικών ψάχνει εναγωνίως για τρόπους να αυξήσει τα κρατικά έσοδα σε βάρος των πολιτών της χώρας μας. 
Από έγκυρα πληροφορημένες πηγές διέρρευσε πως το διαδίκτυο και ειδικότερα το Facebook θα είναι η επόμενη πηγή αδυσώπητης τιμωρητικής Φορολόγησης των Ελλήνων πολιτών. Ειδικότερα, Μέσα από έρευνες παρατηρήθηκε πως η συντριπτική πλειοψηφία των εγγεγραμμένων σε αυτό διαθέτει περισσότερα του ενός προφίλ με ψευδή στοιχεία. Ο λόγος αυτής της πολυπρόσωπης εμφάνισης των ιδίων φυσικών προσώπων στο διαδίκτυο έχει διάφορες αιτίες και στοχεύσεις. 
Πιο συγκεκριμένα όσοι επιδίδονται στην διαδικτυακή πολυπροσωπία, ανήκουν στην κατηγορία των αδιαμόρφωτων προσωπικοτήτων που θέλουν κρυφίως να πετύχουν τους σκοπούς τους. Ενίοτε στοχεύσεις ερωτικής ατυχίας οδηγούν τις τεθλιμμένες προσωπικότητες αυτών που ένιωσαν πως παρέλαβαν την κλασσική “μπουκάλα” από τα χέρια του απομακρυθέντος συντρόφου, στην δημιουργία τέτοιων προφίλ για να ελέγξουν και να διαβάλλουν τον "κακό" σύντροφο που σταμάτησε να ικανοποιεί τις κτητικές επιθυμίες τους. 
Οι ερωτικές υποθέσεις στην Ελληνική χερσόνησο της Ευρωπαϊκής ηπείρου, όπως και στα περισσότερα μέρη που μοιράζονται την εύκρατο ζώνη της περιστρεφόμενης γαίας, αποτελούν το προεξάρχον ζήτημα κοινωνικών συμπεριφορών. Ως εκ τούτου αποτελεί κερδοφόρα ενασχόληση των αδίστακτων κρατικών εγκεφάλων που κάθε ημέρα ωσάν τον εξαρτημένο από τα ναρκωτικά Σέρλοκ Χολμς, ψάχνουν να βρουν συμπεριφορές που με τον κατάλληλο πολιτικό χειρισμό θα αποτελέσουν αφορμή για φοροεισπράξεις. 
Δυστυχώς όπως συμβαίνει σε κάθε επιθετική λαίλαπα, ισχύει και εδώ η παροιμία που λέει πως “κοντά στα ξερά καίγονται και τα χλωρά”. Ο λόγος για τους ανθρώπους που δεν έχουν καμία κακεντρεχή διάθεση για άλλους συνανθρώπους τους, αλλά επιζητούν μόνο την δική τους ανάδειξη στα ηλεκτρονικά μέσα. 
Αυτή η κατηγορία χαρακτηρίζεται από την ανάγκη της μετριότητας να νιώσει σπουδαία και να απολαύσει το “δοξάστε με” της μάταιης και καταθλιπτικής ζωής της. Συνήθως είναι εμμονικά άτομα με μικρά η μεγαλύτερα προβλήματα ανολοκλήρωτης λίμπιντο που χρήζουν της βοήθειας των πνευματικών επιγόνων του Φρόιντ. Η μεγαλύτερη μερίδα αυτών των ατόμων ανήκουν στην μοντέρνα κατηγορία των συγγραφέων κοινωνικών θεμάτων με έρωτα και μίσος. Αυτοί λοιπόν, με την ανακύκλωση των ίδιων θεμάτων, έχουν βαλθεί μέσα από τις περιγραφές της φοβισμένης ζωής τους, που αποτελεί το έργο τους, να ξεπεράσουν σε αίγλη τον Χόθορν, τον Πόε, τον Γουάιλντ για το εξωτερικό. Εντός της χώρας το ότι έχουν ξεπεράσει τον Παπαδιαμάντη, τον Καρκαβίτσα και τους παλιακούς Αισχύλο, Ευριπίδη και Σοφοκλή, είναι δεδομένο, γιατί στα ηλεκτρονικά μέσα μέτρησης της συγγραφικής αξίας οι τελευταίοι είναι αθέατοι. Άλλωστε σε όποιον δεν κάνουν λάικ και σχόλια είναι ξεπεσμένη προσωπικότητα. Δυστυχώς οι δύσμοιροι ζήσανε πριν την έκρηξη των κοινωνικών δικτύων. Κρίμα για εκείνους...  Σήμερα ο πνευματικός άνθρωπος μπορεί να δηλώσει πως τρώει σούσι στο "ιν" μαγαζί της Αγίας Βαρβάρας και με μια άμεση κατάλληλη φωτογραφία του πιάτου στο τραπέζι, να αναστατώσει την κοινότητα του fb, ώστε να συναρπάσει τα επίσης "πνευματικά" πλήθη που τον ακολουθούν.
Έτσι επιλέγει να φτιάξει αρκετά ψεύτικα προφίλ ο κάθε ένας δυστυχής αυτοπροβαλλόμενος συγγραφέας και να επιδίδεται καθημερινά σε ένα αυτιστικό “δοξάστε με”. 
 - Μπράβο κορίτσι μου! Υπέροχο βιβλίο! Πότε θα βγει; 
Αυτή η σπουδαίας λεκτικής αξίας έκφραση είναι η συνήθης σε αυτά τα προφίλ που δεν έχουν καμία πρωτογενή σκέψη παρά το διαρκές υμνολόγημα της δύσμορφης προσωπικότητας που αυτολιβανίζουν. Άλλωστε το "κόπυ πέιστ" είναι το προσφιλές ηλεκτρονικό εργαλείο του πνευματικά ανάπηρου που όμως ο ίδιος πιστεύει πως κατέχει ολόκληρο το σύμπαν της γνώσης αφού την επικολλά στον ιδιόκτητο καταθλιπτικό τοίχο του.
Αυτό ακριβώς συνέλαβαν και οι ταλαντούχοι ιχνηλάτες του υπουργείου Οικονομικών και προτίθενται να βάλουν σε εφαρμογή την νέα κομπίνα εισπρακτικής δικαιοσύνης. Μπορεί να είναι άδικη η ψευδοπροσωπία του ανόητου εμμονικού ερωτευμένου που δεν παραδέχεται πως δεν του ανήκει τίποτε, όπως και του ατάλαντου που θέλει να τον δοξάσουν για σπουδαίο. Aλλά ποιος υποστηρίζει πως ο βλάκας ως οντότητα αποτελεί παραβατική συμπεριφορά;
Προσωπικά είμαι με τον διωκόμενο και με φερώνυμη παρρησία αντιτίθεμαι στο κράτος.
Ο έξυπνος έχει υμνηθεί πολλές φορές αλλά εγώ τον βρίσκω αδιάφορο.
Αντιθέτως ο βλάκας είναι το δομικό στοιχείο της κοινωνίας που αναθέτει τα μείζονα της ζωής του σε άλλους, κρατώντας για τον εαυτό του τα πάθη της σκέψης του. Αυτούς λοιπόν τους αφελείς που ψεύδονται, ήδη εδώ και τρεις μήνες τους καταγράφουν σε υπερμεγέθης σκληρούς δίσκους, ώστε να μην μπορούν στην συνέχεια να αρνηθούν την παράβασή τους διαγράφοντας τα ψεύτικα προφίλ. 
Το κόστος για κάθε ένα παραβάτη, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, θα είναι ανάλογο της οικονομικής ευρωστίας του. Επί παραδείγματι, οι κυρίες και οι κύριοι που διαθέτουν περιουσία και μέσα στην ράθυμη απραξία τους τιμωρούν τους έρωτες που δεν διανθίζουν την ραστώνη τους, ή οι άλλοι που θέλουν να δοξαστούν για τις κοινοτοπίες των εκφράσεων στα βιβλία τους, θα πληρώσουν βαριά το ολίσθημα αυτό. 
Πιο συγκεκριμένα προτείνεται να καταβάλλουν το 1/8 της συνολικής αντικειμενικής αξίας της περιουσίας που κατέχουν οι ίδιοι ή το στενό συγγενικό τους περιβάλλον από το οποίο αντλούν την ράθυμη ζωή τους. 
Όσοι δεν διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία αλλά μόνο εργασία και κυρίως σε θέσεις μόνιμες και ανεύθυνες που τους επιτρέπουν να έχουν τέτοια πάθη, θα καταβάλλουν τους δύο μισθούς που αναλογούν στο ετήσιο εισόδημά τους. 
Οι άνεργοι που βολεύονται με μια κεραία κλοπής ίντερνετ από τον γείτονα, επιδιώκοντας την ελεημοσύνη του τεμπέλη, θα αναγκαστούν σε κοινωνική εργασία δύο μηνών στους οικείους δήμους της περιφερείας που διαμένουν. 
Τα έσοδα που προβλέπεται να συγκεντρωθούν από αυτή την νέα φοροεισπρακτική λαίλαπα υπολογίζονται σε τέτοιο ύψος που θα βοηθήσει την ταχύτερη έξοδο της χώρας από την οικονομική επιτήρηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. 
Οι πληροφορίες φέρουν την κυρία Μέρκελ να συγχαίρει σε προσωπική επικοινωνία με το μέγαρο Μαξίμου την προοδευτική αριστερή αντίληψη της Ελληνικής κυβέρνησης για την ιδέα της αυτή. 
Επιπλέον, τα κέρδη από την ανυπαρξία αντιδράσεων όσων θα πληγούν από την νέα φορολογία, βοηθούν στην ομαλή διαδικασία καταστροφής της χώρας, αποφεύγοντας τις άσκοπες αντιδράσεις όσων αντιστρατεύονται το Ευρωπαϊκό όραμα. 
Οι μελέτες που έγιναν από επικοινωνιολόγους σχετικά με την συμπεριφορά του Έλληνα, έδειξαν πως ακόμη και το σπίτι να του πάρουν μπορεί να συναινέσει, αρκεί να μην τον διαπομπεύουν με τον κοινωνικά απαράδεκτο όρο του “μαλάκα”. Για τον Έλληνα, αυτός ο χαρακτηρισμός είναι ικανός να οδηγήσει σε συμπλοκές ακόμη και σε αφαίρεση ζωής αν τον υποστεί από γνωστό ή άγνωστο, ακόμη και κατά την ώρα που οδηγεί το αυτοκίνητό του. 
Με αυτή την γνώση των επικοινωνιολόγων, συνεχίζει να επικροτεί την ψευδή αξία του Έλληνος η κυβέρνηση όπως έκαναν και οι προηγούμενες για πολλά χρόνια, ώστε να τον κρατά σε οπαδική ομηρία. 
Παλαιότερα ένας σπουδαίος πολιτικός προσφωνούσε τους κατοίκους αυτής της χώρας ως “Περήφανα νιάτα και τιμημένα γηρατειά”. Μόνο αυτό το σλόγκαν αρκούσε για να εξασφαλίζει την ολιγαρχική του παραμονή μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες και έτσι μπόρεσε να ολοκληρώσει επάξια την αποστολή που του είχαν εμπιστευτεί οι εκπρόσωποι του παγκόσμιου διαχρονικού κεφαλαίου. 
Προς εξυπηρέτηση των λίγων ημετέρων που δεν φοβούνται να μετανοήσουν αν πρόκειται να μην πληρώσουν πρόστιμο, θα υπάρχει συγκεκριμένη διάταξη  ανάλογη με την "δήλωση μετάνοιας" την οποία στον παρελθόν ζητούσαν να υπογράψουν οι κομουνιστές προς αποφυγή του θανάτου τους. 
Έτσι αυτό το “παράθυρο” για να γλιτώσουν οι παρανομούντες το βαρύ τιμωρητικό πρόστιμο, είναι να δηλώσουν εντός των ψεύτικων προφίλ τους το πραγματικό τους όνομα μαζί με μία συγνώμη για αυτή την συμπεριφορά τους. Την πρόταση αυτή την εισηγήθηκε το σοφό συμβούλιο των πατέρων της Εκκλησίας της Ελλάδος, θέλοντας να φέρει στο προσκήνιο τις αρετές της ομολογιακής πίστης που εκπροσωπεί. Πιο συγκεκριμένα η “Μετάνοια” που τόσο πολύ απαξιώνεται από την εγωκεντρική εποχή μας, θα βρει έμπρακτη και κερδοφόρα υλοποίηση μέσα από την συγκεκριμένη οδηγία. 
Για ιστορικούς λόγους αναφέρουμε πως οι θάνατοι και οι βασανισμοί των κομουνιστών τότε ήσαν πολλοί και τα υπογεγραμμένα χαρτιά ελάχιστα. 
Η εμπειρία του αίματος των αριστερών που θανατώθηκαν, για χρόνια είχε πέσει σε αχρηστία μέσα στα συρτάρια του σοσιαλισμού που είχε η Ελλάδα. Ναι για όσους δεν το γνωρίζουν οι Ελλάδα κυβερνήθηκε για πολλά χρόνια από τον Σοσιαλισμό που κατάφερε να ενώσει κατά το λαϊκόν άσμα τον λαό με το Κολωνάκι. Έτσι εφευρέθηκε ο λαϊκός καπιταλισμός του χρηματηστηρίου και η αλληλεγγύη των ομοφρονούντων στον αποθησαυρισμό χρημάτων για τα εγγόνια τους.
Δεν είχε όμως κυβερνηθεί η χώρα από κομμουνιστές. Το καθαρόαιμο κομμάτι που εκπροσωπούσε την δικτατορία του προλεταριάτου, μέσα από την σοφία που διαθέτει κατάφερε να κρατήσει τον χαρακτήρα του διαμαρτυρημένου συνδικαλιστικού φορέα, μαζί με τις οικονομίες που το κάνουν να νιώθει ανεξάρτητο  μέσα στον βρώμικο καπιταλισμό. 
Παρ' όλα τούτα, οι αναλύσεις δείχνουν πως και σήμερα ελάχιστοι είναι αυτοί που θα  χρησιμοποιήσουν το ευεργέτημα της μετάνοιας, αλλά με διαφορετική ηθική αιτία από αυτήν της ιστορικής καταγραφής των βασανισμών της πρόσφατης ιστορίας. 
Σήμερα ο Έλλην πρωτίστως διαθέτει την ιδιότητα του λεβέντη και δεν κάμπτεται από τέτοιες ταπεινώσεις. Μαλάκα δεν λέει ποτέ τον εαυτό του κάθε σοβαρός πολίτης της Ελλάδος, και δη εγγράφως, παρά μόνο τον άλλο που δεν έχει ακριβώς τις ίδιες αντιλήψεις με αυτόν. 

Σε κάθε περίπτωση το άρθρο αυτό μας πληροφορεί για το γεγονός της σκέψης που διαθέτουμε, βοηθώντας μας να δούμε μέσα από ένα καθρέπτη την εικόνα μας και να σωθούμε. 
" Να Σωθούμε"... μεγάλη κουβέντα. 
Μεταξύ μας τα πρόβατα τα εκτρέφουμε για τον σκοπό της βρώσης και δεν νομίζω πως η ευχή να σωθούν θα ήταν δίκαιη. Θα ξεσπάθωναν χασάπηδες και ταβερνιάρηδες και θα σταματούσαν οι γάμοι με τα κοψίδια από τους ευτυχισμένους πολίτες. 
Το θέμα είναι να αποφασίσουμε ατομικά τι ζώο θέλουμε να είμαστε. Τότε θα πάμε κάποιοι σε αγέλες για να περιμένουμε ήρεμα τη σφαγή μας, ή άλλοι θα βγούμε στην πείνα της ελεύθερης ζωής που εκεί χρειάζεται αρετή και τόλμη η Ελευθερία…  Ταυτόχρονα μέσα και έξω από την φυλακή δεν γίνεται. Ίσως αυτή η παρανόηση αποτελεί και την πεμπτουσία του Τζάμπα Μάγκα, μιας ιδιότητας που χαρακτηρίζει τον Έλληνα, ο οποίος θέλει την ελευθερία του αλλά μένει ως σκύλος στην αυλή των αφεντικών που τον ταΐζουν πάντα για το συμφέρον τους. 
Ας το σκεφτούμε... και ίσως να σκύψουμε το κεφάλι από ντροπή όσοι το σηκώνουμε με έπαρση ψηλά αλλά με δανεικό κολάρο...

Ο γέλωτας ή η ανησυχία, διαβάζοντας το άρθρο, είναι ελεύθερη για τον κάθε ένα αναλόγως της πνευματικής του συγκροτήσεως. 


Υ.Γ
1. Παρακαλώ μην το αναπαράγετε ως είδηση. Φαντάζομαι να καταλάβατε το λόγο... 

2. Την φωτογραφία την δανείστηκα από εδώ






Η θεατρική πρεμιέρα είναι γιορτή...



Στις 23 Απριλίου του 2016, στο θέατρο του Συλλόγου Εργαζομένων των ΕΛΤΑ Αττικής, στην Αθήνα παρουσιάστηκε το έργο «Οι ζωές των άλλων». 
Στην παρούσα ανάρτηση δημοσιεύονται τα πέντε αποσπάσματα που συγκροτούν στο σύνολό τους ολόκληρη την παράσταση. Αναλαμβάνοντας ολοκληρωτικά την ευθύνη για την γραφή, την διδαχή καθώς και την εικαστική απόδοσή του, θέλω να ευχαριστήσω όλους όσους με πίστεψαν και με την αξία τους και όλοι μαζί δημιουργήσαμε αυτό το έργο. 
Ήμουν με όσα ευθύνομαι η αφορμή. Η υπέροχα δύσκολη και ενδιαφέρουσα συνύπαρξη των ανθρώπων ευθύνεται αυτό που θα παρακολουθήσετε. 
Ειδική μνεία εκτός των συνεργατών ηθοποιών, θα ήθελα να κάνω στην Τατού Δέδε για την μουσική σύνθεσή της, που επένδυσε τα συναισθήματα του έργου μας. 
Σημαντική ήταν και η βοήθεια του σπουδαίου φωτιστή θεάτρων, του Παναγιώτη Μανούση για τις ατμόσφαιρες που μας οδήγησε να αποδώσουμε μεταξύ των ιστοριών. 
Τέλος, ο σεβασμός και η αρωγή του σκοπού μας από το Διοικητικό συμβούλιο του Συλλόγου, μέσα από τον ρόλο του παραγωγού έργου πολιτισμού, αξίζει και το δικό μου μεγάλο ευχαριστώ. 

Η ζωή είναι όμορφη, όχι για αυτά που “κάνουμε” όσο την περπατάμε, αλλά για τον “τρόπο” που υλοποιούμε και απολαμβάνουμε τα έργα μας, πάντα με Ανθρώπους! 

Κ.Ζ





 Εισαγωγή έργου 

με Τζία Πριοβόλου και Δέσποινα Μάκρα 







Πρώτη ιστορία

με Κατερίνα Αλυσανδράτου και Μάνο Ζαβάκο






Δεύτερη ιστορία
με την Γωγώ Θεοδωρίδου και τον Τάσο Καπιζώνη







Τρίτη ιστορία



με Γιούλη Καραουλάνη, Ελισάβετ Μενεξιάδη,

Μάνο Ζαβάκο και Δημήτρη Καρακοντάκη







Τέταρτη ιστορία

και επίλογος



με Δημήτρη Καρακοντάκη και Τάσο Καπιζώνη









Πλάγια σκέψη


ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΚΕΨΗΣ... 
 από το ιστολόγιο Δραγασιά  




Πρόσφατα αλληλογράφησα μέσω του διαδικτύου με νέους του χωριού μου. Νοιώθουν μόνοι, σε μια ζωή που σίγουρα θα την ήθελαν καλύτερη. Όμως τα ίδια αισθάνονται παντού οι νέοι που φυλακίζουν τις δυνατότητες τους σε ότι τους προσφέρεται ως ορίζοντας από την στενή σκέψη της εποχής μας… 

Σκέφτηκα να δημοσιεύσω μια μικρή ιστορία από ένα παλιό βιβλίο του Edward de Bono από την Μάλτα με τίτλο «Η χρήση της πλάγιας σκέψης» Αυτή την μικρή ιστορία με τα σχόλια του συγγραφέα στο δίλημμα που αναπτύσσει, την αφιερώνω κυρίως στους νέους που νοιώθουν ότι απειλούνται από τις λέξεις Ευκαιρία, Άγνοια, Φόβος , Βία … 

Οι εφαρμογές αυτού του μικρού κειμένου στη ζωή μας, δεν είναι τόσο έτοιμες σαν μασημένη τροφή … αλλά μοιάζουν περισσότερο με την μάθηση να ψαρεύουμε, πέρα από την συνήθεια να το τρώμε όταν μας το προσφέρουν. 

Η σκέψη "παθιάζομαι με ότι ΠΙΣΤΕΥΩ πως με εμποδίζει να πετύχω ένα στόχο", είναι απλή και σίγουρα στο τέλος χάνω… το να ΘΕΩΡΩ τις πιθανές λύσεις είναι η μεγάλη πλάγια σκέψη που γέννησε πολιτισμό και σήμερα αναζητείται στους πολλούς.Γράφει λοιπόν ο συγγραφέας… 


Πριν από πολλά χρόνια, όταν ακόμα κάποιος που χρωστούσε χρήματα μπορούσε να φυλακιστεί, ένας έμπορος στο Λονδίνο είχε την ατυχία να οφείλει ένα πολύ μεγάλο ποσό σε κάποιον τοκογλύφο. 
Ο τοκογλύφος, που ήταν γέρος και άσχημος, καλόβλεπε τη νεαρή κι όμορφη κόρη του εμπόρου. Γι’ αυτό του πρότεινε ένα συμβιβασμό: 
Θα χάριζε το χρέος στον έμπορο, αν του έδινε την κόρη του. Ο έμπορος και η κόρη του, όταν άκουσαν την πρόταση, βρέθηκαν αντιμέτωποι με ένα απελπιστικό δίλημμα. Για να τους βοηθήσει δήθεν, ο πονηρός τοκογλύφος πρότεινε ν’ αφήσουν τη Θεία Πρόνοια να αποφασίσει. Τους είπε πως θα έβαζε μέσα σε κάποιο άδειο πουγκί ένα βότσαλο άσπρο κι ένα βότσαλο μαύρο, και το κορίτσι θα έπαιρνε στην τύχη ένα από αυτά. Αν τραβούσε το μαύρο βότσαλο θα γινόταν γυναίκα του και το χρέος του πατέρα της θα χαριζόταν. Αν διάλεγε το άσπρο βότσαλο, θα έμενε με τον πατέρα της και πάλι το χρέος θα χαριζόταν. Αλλά, αν αρνιόταν να διαλέξει, τότε ο πατέρας της θα φυλακιζόταν, και αυτή θα πέθαινε της πείνας. 
Ο έμπορος συμφώνησε με βαριά καρδιά. Όλα αυτά τα συζητούσαν σ’ ένα μονοπάτι γεμάτο βότσαλα, στον κήπο του εμπόρου. Ο τοκογλύφος έσκυψε να πάρει τις δύο πέτρες και η κοπέλα, με αυξημένη την παρατηρητικότητα εξαιτίας του φόβου της, είδε πως πήρε κι έβαλε μέσα στο πουγκί δυο βότσαλα και τα δύο μαύρα. Ύστερα της ζήτησε να τραβήξει από το πουγκί το βότσαλο που θα καθόριζε την τύχη της καθώς και την τύχη του πατέρα της. 
Φανταστείτε ότι βρίσκεστε σ’ αυτό το μονοπάτι, στον κήπο του εμπόρου. Τι θα κάνατε, αν ήσασταν εσείς το άτυχο κορίτσι; Αν έπρεπε να το συμβουλέψετε, τι θα του λέγατε να κάνει; Τι τρόπο σκέψης, θα χρησιμοποιούσατε για να λύσετε το πρόβλημα; Ίσως πιστεύετε ότι μια προσεκτική λογική ανάλυση θα μπορούσε να λύσει το πρόβλημα, αν βέβαια υπήρχε λύση. 
Αυτό το είδος του συλλογισμού είναι καθαρά μια κατακόρυφη σκέψη. Το άλλο είδος είναι η πλάγια σκέψη. Οι οπαδοί της κατακόρυφης σκέψης συνήθως δεν μπορούν να βοηθήσουν και πολύ ένα κορίτσι που βρίσκεται σ’ αυτή την κατάσταση. 
Ο τρόπος , με τον οποίο αναλύουν τα πράγματα , τους περιορίζει σε τρεις δυνατότητες : 
1. Το κορίτσι πρέπει ν’ αρνηθεί να πάρει από το πουγκί το βότσαλο. 
2. Το κορίτσι πρέπει να αποκαλύψει ότι υπάρχουν δύο μαύρα βότσαλα στο πουγκί και να φανερώσει έτσι την απάτη του τοκογλύφου. 
3. Το κορίτσι πρέπει να πάρει ένα μαύρο βότσαλο και να θυσιάσει τον εαυτό της για να σώσει τον πατέρα της από τη φυλακή. 
Καμιά από αυτές τις προτάσεις δε βοηθά την κοπέλα, γιατί, αν δε διαλέξει βότσαλο, ο πατέρας της φυλακίζεται. 
Αν πάλι διαλέξει, πρέπει να παντρευτεί τον τοκογλύφο. 
Η ιστορία δείχνει την διαφορά ανάμεσα στην κατακόρυφη σκέψη και την πλάγια σκέψη. Οι άνθρωποι, που ακολουθούν τον κατακόρυφο τρόπο σκέψης, συγκεντρώνουν την προσοχή τους στο βότσαλο που πρέπει να πάρει το κορίτσι. Οι οπαδοί της πλάγιας σκέψης ενδιαφέρονται για το βότσαλο που θα μείνει στο πουγκί. Οι οπαδοί της κατακόρυφης σκέψης ασχολούνται με τη λογικότερη άποψη μιας κατάστασης και μετά προχωρούν λογικά και προσεκτικά στην επεξεργασία της. Οι οπαδοί της πλάγιας σκέψης προχωρούν στην διερεύνηση όλων των πιθανών τρόπων , με τους οποίους μπορεί να αντιμετωπιστεί ένα θέμα. 
Το κορίτσι της ιστορίας έβαλε το χέρι του στο πουγκί και τράβηξε το ένα από τα βότσαλα. Χωρίς να το κοιτάξει έκανε πως σκόνταψε και το άφησε να πέσει κάτω στο μονοπάτι , όπου ανακατεύτηκε αμέσως με όλα τ’ άλλα και χάθηκε ανάμεσα τους. 
«Ω! τι αδέξια που είμαι!» , φώναξε, « αλλά δεν πειράζει. Αν κοιτάξετε μέσα στο πουγκί, θα μπορέσετε να μου πείτε τι χρώμα βότσαλο τράβηξα από το χρώμα του άλλου, που έμεινε εκεί μέσα». …. 
Ο τοκογλύφος δεν τόλμησε να παραδεχτεί την απάτη.


Ηλ διεύθυνση άρθρου Δραγασιάς : http://dragasia.blogspot.gr/2010/01/blog-post_06.html




Σκέψεις κατά τις τελευταίες πρόβες









Έφθασε η ώρα που ένα κείμενο στα χέρια μιας θεατρικής ομάδας, ολοκλήρωσε τον προαποφασισμένο κύκλο μελέτης του, με στόχο το ανέβασμα παράστασης.
Ήταν ένα όμορφα κουραστικό ταξίδι.

Θα έλεγα πως τα ερωτήματα της Τέχνης, μαλακώνουν τις βεβαιότητες της ζωής μας. Δημιουργούν ρήγματα στις εκφράσεις του σκληρού κοινωνικού προσωπείου μας, επιτρέποντας στην φυλακισμένη ομορφιά μας να αναδυθεί από μέσα μας. Δεν υπάρχει άσχημος άνθρωπος, αλλά ταλαίπωροι που κρύβουν την ομορφιά τους, κάτω από ατομικούς φόβους, που τις περισσότερες φορές είναι ψεύτικοι.

Είχα ανάγκη σε αυτή την θεατρική παραγωγή να γράψω και να διδάξω τις σκέψεις μου, γεγονός που ουσιαστικά μου προσέφερε καινούργια μαθητεία.
Αν και με φωνάζουν στην ομάδα δάσκαλο, ξέρω πως είμαι ένας μαθητής της τεράστιας άγνοιας μέσα μου. Προσωπικά, φοβάμαι την αμετροέπεια της ανθρώπινης εγωκεντρικής ανοησίας που κάτω από τίτλους εξομοιώνει ανόμοια μεγέθη προσωπικοτήτων.
Θα έλεγα πως ο κάθε ένας που στοχάζεται στον μικρόκοσμο της εγωκεντρικής ανάγκης του,  κινδυνεύει να πέσει στην παγίδα και να νιώσει λίγο Σωκράτης ή Πλάτωνας ή και Αριστοτέλης. 
Δεν θα ήθελα να μιλήσω καθόλου για τους άλλους «πνευματικούς ανθρώπους» της εποχής μας, που σαν στραβοπατήσουν τα δάκτυλά τους στο πληκτρολόγιο του υπολογιστή, νομίζουν πως έχουν γίνει ισάξια συγγραφικά φιλαράκια με τον Ευριπίδη, τον Αισχύλο, τον Λέοντα Τολστόι, τον  Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερί και τον Μπέικον, δηλαδή τον Ουίλιαμ Σαίξηρ, για όσους γνωρίζουμε.
Κόντρα σε αυτή την περιρρέουσα πτωτική τάση της πνευματικής ηθικής αξίας γύρω μας, η ομάδα που με τίμησε με την ανάθεση της μπαγκέτας στο πόντιουμ της διδαχής του έργου, ήταν υπέροχη!  


Σε κάθε έναν από τους συνεργάτες, θυμάμαι την χαρά και την λύπη στο πρόσωπό του, καθώς και την ηρεμία ή τον θυμό σαν πλησίαζε τα όρια της απογείωσης των βεβαιοτήτων του από το έδαφος της γύρω μας συνήθειας.
Για το μόνο που είμαι σίγουρος είναι πως όλοι κατάφεραν να σηκώσουν τα πόδια από το «έδαφος» και τούτο δεν είναι απλό.
Ναι, δεν είναι εύκολο, γιατί ο κάθε αιθεροβάμων (1) αντιμετωπίζει τους φόβους του που του λένε «Θα πέσεις. Πρόσεχε!  Η προσωπικότητά σου θα τσακιστεί μπροστά στους άλλους».

Σκέφτομαι βλέποντας γύρω μου την ανοησία της καμαρωτής πόζας όσων ταλαιπωρούν την Τέχνη και ρωτώ όσους έχουν την ικανότητα να ακούνε:
-         Αν η Τέχνη δεν αποτελέσει το μέσον μιας προσωπικής μας πορείας, τότε γιατί να ασχοληθούμε μαζί της;

Εκείνη βέβαια δεν μας έχει ανάγκη, όπως ακριβώς και η Αλήθεια, που δεν προσπαθεί να αποδείξει στις ψευδόμενες διάνοιες την ύπαρξή της.

Αυτή η αφίσα λοιπόν, που είναι προϊόν οικογενειακής και όχι επαγγελματικής ενασχόλησης, είναι το πρώτο ευχαριστώ στους όμορφους συνταξιδιώτες αυτής της παραγωγής των ανθρώπων που ασχολούνται, γιατί μπορούν, με τον πολιτισμό.  Δυστυχώς σήμερα ζούμε στο 2016 και δεν έχουμε την ευκαιρία να πάρουμε το δωρεάν εισιτήριο που είχαν κάποτε οι Πολίτες των Αθηνών. Τότε υπήρχαν χορηγοί που περίμεναν να δουν στην οδό Τριπόδων να σηκώνεται το μνημείο τους, ως βράβευση της προσφοράς τους.
Τώρα ψάχνουν σε ποια κλίμακα φορολογίας θα εντάξουν τον Πολιτισμό, για να δώσουμε αυτά που όλοι μαζί φάγαμε και κάποιοι συνεχίζουν ακόμη να μασούν διακριτικά με κλειστό στόμα και κεφάλι γυρισμένο, αποφεύγοντας τον σκανδαλισμό της θέας των τρομαγμένων κλεφτών που τους έπιασαν στα πράσα…

Για μένα η Τέχνη δεν νομιμοποιεί την ύπαρξή της, αν δεν ασχοληθεί με τον Πολίτη και την Πολιτική του ηθική, βάζοντας καθρέφτες για να περιλάβει ο κρίνων ΚΑΙ τον εαυτό του που την διακονεί. 

Πάμε λοιπόν για παράσταση με κέφι και αντοχή στις προκλήσεις.
Από αυτό τον χώρο, αρκούμαι σε ένα γενικό ευχαριστώ προς όλους τους συντελεστές, γιατί η προσωπική μας σχέση έχει περισσότερες και όχι δημόσια κοινοποιημένες όμορφες στιγμές.



Σημείωση

(1) 
Αιθεροβάμων = Αυτός που αγνοεί την πραγματικότητα και δεν προσαρμόζει σ΄ αυτήν τις απόψεις ή τις ενέργειές του. Αυτός που φαντάζεται ανέφικτα πράγματα. Ο κατά κοινωνική συνέπεια ανόητος άνθρωπος.
Απέναντι σε αυτή την ερμηνεία που κάθε «γνώστης» δίνει, καλό είναι να αναθεωρούμε την νοηματοδότησή της μέσα από την Τέχνη, μαθητεύοντας στον  Αριστοφάνη, που ο Πεισθέταιρός του έφτιαξε  την Νεφελοκοκκυγία,  μήπως και φτιάξουμε την νέα Σεισάχθεια, απέναντι στο φόβο των επικυρίαρχων, αποφεύγοντας την υλοποίηση της γραφής του Τζορτζ Όργουελ στο πολεμικό τοπίο της Φάρμας των Ζώων του. 


Όταν ο Έλλην Λόγος κρίνει το ήθος της Ιστορίας





ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Μετά από 200 χρόνια
ο Τόμας Μπρους θα μιλήσει δίπλα στην Ακρόπολη





Την Κυριακή 17 Απριλίου 2016 και ώρα 20:05 μμ, ακριβώς, στο Θησείο δίπλα στην Ακρόπολη, ο Τόμας Μπρους, Έβδομος κόμης του Έλγιν, θα μιλήσει για τα διακόσια χρόνια αφόρητου πόνου αθανασίας, που αισθάνεται και του έχει σωρεύσει η ύβρις της θεϊκής του προσβολής.

Ο εν λόγω καλεσμένος έχει διαβατήριο, καταθέσεις σε τράπεζες και ευπροσάρμοστα προσωπεία πίσω από τα οποία κρύβεται ο διαρκής πόθος της εφήμερης κατανάλωσης. Μία στάση ζωής, που προκύπτει από την  αγεωμέτρητη σκέψη που διαθέτει και με την οποίαν ανόητα αντιμάχεται την αρμονία του Σύμπαντος.

Όλοι νομίζουμε ότι ο κύριος Τόμας Μπρούς με τα προσωπεία του, είναι ισχυρός και η κυριαρχία του αιώνια, όμως η μοναδική απολογία του θα γεμίσει αντί φόβου με συμπάθεια τις ψυχές μας και ίσως επιλέξουμε να του χαρίσουμε τον θάνατο που επιζητεί για να λευτερωθεί η συνεχιζόμενη ύβρις ενός σαθρού πολιτισμού πάνω σε αξίες που δεν τολμά η γνώση του να τις αγγίξει!

Σας περιμένουμε στο χώρο διδασκαλίας του «ΔΙΑΛΕΧΘΩΜΕΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΣ» να ιερουργήσουμε την γνώση μέσα από ένα διαφορετικό ποιητικό δρώμενο, που ίσως αφήσει την σιωπή να γίνει συνείδηση σε κάθε ένα από μας, μετά το τελεστικό του πέρας.

Θα συναντήσουμε «διαφορετικά» τον γνωστό Έλγιν,  μέσα από το ποίημα «Εν Ουρανοίς τη ξανθή ημέρα» του Δεσποτάκη της Δαμητρός, διακριθέν με το τρίτο βραβείο του Διεθνούς Λογοτεχνικού Διαγωνισμού «Νόστος» της Αργεντινής.

Η διάρκεια του δρώμενου είναι μία ώρα.
Επιμέλεια εκδήλωσης:   Κώστας Ζωγραφόπουλος
Διαβάζουν οι ηθοποιοί: Μαρία Δημητριάδου, Κώστας Ζωγραφόπουλος
Χορός οι ηθοποιοί : Τάσος Καπιζώνης, Γωγώ Θεοδωρίδου, Γιούλη Καραουλάνη, Μάνος Ζαβάκος, Ελισάβετ Μενεξιάδη, Δημήτρης Καρακοντάκης, Κατερίνα Αλυσανδράτου, Δέσποινα Μάκρα, Γωγώ Λιάπη.  

Είσοδος Δωρεάν,  με προσέλευση 30 λεπτά νωρίτερα.

Τηλέφωνα κρατήσεων:  210 9884294 (Πρωινές ώρες) 210 3232370 (απογευματινές ώρες)  
Κα Ειρήνη Μαυροπούλου

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ΔΙΑΛΕΧΘΩΜΕΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΣ


Θησείου 18 (ἀδιέξοδο, ὄπισθεν Ὠδείου Athenaeum), Θησείο     Πλησίον ΗΣΑΠ Θησείου.
Τηλέφωνα
ἐπικοινωνίας: 210 9884294 (πρωινὲς ὧρες)
      210 3232370 (ἀπογευματινὲς ὧρες) 6942 714 432
e-mail: mathima@fronein.gr



Ο Αριστοφάνης από τότε μέχρι σήμερα




Εικοσάρης πρέπει να ήταν ο Ποιητής σε εκείνη την γιορτή των Λήναιων του 425 πριν την κοινή χρονολόγηση της ιστορίας. Έβραζε το αίμα του μέσα από μια διαφορετική αισθητική της έκφρασης που ισχύει σήμερα και η ανησυχία του μας άφησε την πληροφορία της διαχρονίας, μέσα από τον Δικαιόπολη, όταν τα πάντα γύρω μας είναι παρηκμασμένα.
Το όνομα εκείνου του νέου ήταν Αριστοφάνης. Σήμερα οι «νέοι» δημιουργοί -διαφόρων ηλικιών- είναι πολλοί, αλλά τα ονόματά τους κονταστράπτουν με την βοήθεια προβολέων και ειδικών που αγχώνονται να τους "φωτίσουν". Δυστυχώς για τους ανυπόμονους της εφήμερης δόξας, η Μνήμη που έχει τις μούσες στηρίγματα, δεν δείχνει το μπόι της σαν περνά δίπλα σου, αλλά όταν χάνεται σαν αχλή στα αμέτρητα γυρίσματα του ήλιου. 
Κάθισα στον υπολογιστή μου σήμερα Κυριακή και ενώ σκεφτόμουν μικρά πράγματα της προσωπικής μου ιστορίας με όμορφη θέα αλλά και αδιέξοδα, θέλησα ξεφεύγοντας για λίγο να σκεφτώ πολιτικά την ιστορία, που γεννά σαν τους παφλασμούς των κυμάτων και τα κελαρύσματα των ρυακιών, ίδιες συμπεριφορές στα ήθη όλων των ανθρώπων. Διάλεξα λοιπόν να παρακολουθήσω την παράσταση Αχαρνής του Αριστοφάνη που είχε ανέβει στην Επίδαυρο το καλοκαίρι του 2005 σε σκηνοθεσία του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου με Δικαιόπολη τον Λάκη Λαζόπουλο.
Δεν είδα την παράσταση για να κρίνω με την γνωστή καλλιτεχνική κακεντρέχεια ότι κάνουν άλλοι εκτός από τον εαυτό μας, μια και ήθελα να αισθανθώ την σκέψη του Ποιητή. Άλλωστε γενικότερα νομίζω, αν και δεν το τηρώ πάντα, ότι κέρδος θα έχουμε αν κρίνουμε την ίδια την σκέψη μας, μια και το «μπόι» μας δεν μεγαλώνει όταν κατεβάζουμε τους άλλους στο ύψος.
Πόσο διαφορετική ήταν η εποχή των κολάκων του Αριστοφάνη ή των πολεμοκάπηλων με το σήμερα της επικαιρότητάς μας; Πόση διαφορά είχαν οι βολεμένοι κρατικοδίαιτοι προεξάρχοντες του τότε με αυτούς του σήμερα που εθελοτυφλούν υπηρετώντας την ιδιωτεία τους; Πόσο εύκολο είναι να αναγνωρίζουμε πρόσωπα δημόσια και όχι μόνο, που είναι αξιοκατάκριτα για τις επιλογές τους, την στιγμή που ακριβώς την ίδια συμπεριφορά έχουμε οι ίδιοι που είμαστε κατήγοροι;
Χτες είχα βρεθεί κάτω από τον ιερό βράχο της Ακρόπολης και διαπίστωσα, για ακόμη μια φορά, ότι τα ταμεία κλείνουν το μεσημέρι ενώ οι τουρίστες σηκώνουν το βλέμμα στον Παρθενώνα μεσούντος του ήλιου χωρίς να μπορούν να τον επισκεφθούν.
Θέλετε να ονομάσετε το συνδικαλιστικό κατεστημένο του σήμερα, "Πρεσβευτές" κατά την σκέψη του Αριστοφάνη; Δεν θα έχουν απόσταση από τους πρεσβευτές του έργου οι ιδιωτείες των σημερινών ατόμων με την κακή εκπροσώπηση ενός πολιτισμού που σαφώς δεν τους ανήκει αλλά τον καπηλεύονται. 
Διαβάζω στις σκέψεις των συνανθρώπων μου την απογοήτευση για την ηθική κατάπτωση γύρω μας που μεταμορφώνεται αργά σε μια αιμοβόρα βία. 
Πλησιάζει αυτή η κανιβαλική προαιώνια συμπεριφορά ως πλανήτης που κλείνει την τροχιά του και πάλι στην ανθρωπότητα. Κάθε ημέρα μεταφέρονται προς την Ευρώπη τόνοι αναγκών, πιστεύω, φόβου και ελπίδας μέσα σε σώματα μεταναστών που θέλουν να ζήσουν και θα κάνουν τα πάντα για αυτό.
Τόση μετακίνηση συμβαίνει γιατί η Ευρώπη διάβασε αλλά ποτέ δεν έμαθε την επεκτατική πολιτική του Αλεξάνδρου, που έπαιρνε αγαθά και αλλοίωνε την κουλτούρα χωρίς να ξεριζώνει τους πολιτισμούς που έθετε υπό την εξουσία του.
Η Δύση είναι ανίκανη να διαχειριστεί την φιλοσοφική σύνδεση της Εξουσίας με τον Πολιτισμό.
Γεννά μόνο σπασμωδικές κινήσεις στην παγκόσμια σκακιέρα όπως οι σταυροφορίες κατά το παρελθόν ή αντίστοιχα οι μαζικές εκτελέσεις αντιθέτων από την Παπική εκκλησία. 
Μετά το πέρας του Πελοποννησιακού πολέμου, οι νικητές Ίωνες πρότειναν να διαλύσουν την Αθήνα και να την κάνουν βοσκοτόπια, αλλά βρήκαν απέναντί τους τον Σπαρτιατικό δωρικό φιλοσοφικό λόγο.
Δεν είχε τέτοια τύχη η Μοσούλη του σήμερα από τους φανατισμένους πιστούς σε θεϊκές ή πολιτικές ιδέες, χωρίς να έχει σημασία ο τίτλος της Πίστης.
Ο Αριστοφάνης στα νιάτα του έγραψε μια τραγωδία με αστεία λόγια που σήμερα παραμένει επίκαιρη μια και δεν έχει βρεθεί το φάρμακο που θα αλλάξει την ρίζα της πληροφορίας του πολιτισμού μας. 
Κρατάμε την δυστυχία και την «πίνουμε» σε καθημερινές γιορτές μιζέριας χωρίς να μπορέσουμε να φανταστούμε τι μπορεί να είναι το Αγαθόν στη ζωή μας. 
Νομίζουμε ότι η ελευθερία είναι ταυτόσημη με την ασυδοσία και πως το άτομο είναι μοναδικό και ανεπανάληπτο, άρα και σπουδαίο κρόνοντας μόνο από την ύπαρξή του. Ξεχνάμε ότι η σκέψη όπως και η φύση παράγει λάθη που από μόνα τους είναι θνησιγενή. Ότι δεν είναι ικανό να επιβιώσει μέσα στην αρμονία της φύσης και παράγει ανισορροπία, είναι καταδικασμένο μετά την ύβρη της δράσης του να εκλείπει. 
Φοβάμαι ότι πλησίασε η ώρα της πληρωμής, δηλαδή της Τίσης, για όλο το ανθρώπινο είδος που χωρίς να έχει μετακινηθεί από την ανοησία του είναι ίδιο και απαράλλακτο από τον τότε Γαμηλίωνα μήνα που διαγωνίστηκε ο Αριστοφάνης στα Λήναια μέχρι το παγκόσμιο Σήμερα. 

 Ότι και αν γίνει όμως, κάποιοι, ας συνεχίσουμε να μεταφέρουμε λέξεις που φτιάχνουν προτάσεις και σκέψεις, βαπτισμένες στα ερωτήματα μεγάλων έργων του παρελθόντος, σε ένα διαφορετικό για τον κάθε ένα από μας θέατρο της Κυριακής.
Τέλος, ας χαρούμε αυτό που αντέχουμε και κυρίως τον Διόνυσο που για όσους ξέρουν δεν έχει να κάνει με το πιόμα του εξαρτημένου, αλλά με την ζύμωση του υποψιασμένου… 

Κ.Ζ




Η μνήμη του βόθρου μας στην Ψυτάλλεια







Οι Έλληνες, είμαστε συνηθισμένοι σε απρόοπτες στιγμές να ενθυμούμαστε μέσα στην μιζέρια του παρόντος μας, παλαιές δόξες και έτσι να στήνουμε φιέστες μνήμης για να κερδίσουμε λίγη αξία από παρωχημένες έννοιες όπως αυτή των προγόνων μας.

Κάπως έτσι και τη χρονιά του 1814, που ιδρύθηκε η Φιλική Εταιρεία, κατά τον μήνα Οκτώβριο και συγκεκριμένα την 26ην ημέρα του, σε μια απρόοπτη γιορτή κλήθηκαν οι επίσημοι της πόλης των Αθηνών να γιορτάσουν την ανάμνηση της ναυμαχίας της Σαλαμίνας. Σήμερα στη γλώσσα των εναλλακτικών οργανώσεων, θα λέγαμε πως ήταν μια οριζόντια οργανωμένη εκδήλωση, που στηρίχτηκε στην ιδέα ενός τότε περιηγητή των Αθηνών.

Φυσικά και δεν διαφημίστηκε η γιορτή μια και η Εξουσία ήταν Τουρκική και εκ της ιστορίας καλόν είναι να μαθαίνουν οι σύγχρονοι, πως τα πράγματα δεν ήταν τότε αντίστοιχα με τα σημερινά. Δηλαδή, το να πετάξουν οι επαναστάτες μια μπουκάλα με βία στην υγειά του Μολότοφ και να σπάσουν με τα ρόπαλά τους τις γειτονιές, δεν είχαν απέναντί τους τα ξαδέρφια τους με στολές σε αψιμαχίες θεατρικές, αλλά κατά συρροή θανάτους χριστιανών ώστε τα πάντα να σκεπάζει η φοβέρα.
Δεν ήταν δηλαδή η εποχή για γιαλαντζί επαναστάτες όπως σήμερα.

Κέντρο λοιπόν της γιορτής ήταν ο παππούς του γνωστού σε εμάς Κωστή Παλαμά, ο Ιωάννης που προϊστατο τότε της Σχολής της Φιλόμουσου Εταιρείας των Αθηνών, η οποία θεωρείται πρόδρομος της Φιλικής Εταιρείας.
Λέγεται ότι ο Ιωάννης Παλαμάς ήταν δάσκαλος σπουδαίος και έπαιρνε τους μαθητές στην εξοχή δίπλα σε μονές και έκανε τα μαθήματά του στην ύπαιθρο για να παίρνουν ενέργεια οι μαθητές από τους τόπους.

Στα στενά της Σαλαμίνας λοιπόν, ο Παλαμάς διηγήθηκε λεπτομερώς την ναυμαχία και ζωντάνεψε στα μάτια των παρευρισκομένων το ένδοξο παρελθόν. Απήγγειλεν μάλιστα και Αισχύλο! 
Λίγο αργότερα επάνω στο νησάκι της Ψυτάλλειας, που αλλιώς την έλεγαν και Λειψοκουτάλα, στο γεύμα τους, συνέχισε ο δάσκαλος  με Όμηρο και κλέφτικα τραγούδια.
Πέρασαν όμορφα όλοι οι συνδαιτυμόνες και παρεκάλεσαν τον Παλαμά να διαιωνίσει πάνω στον ένδοξο βράχο της Ψυτάλλειας τον γιορτασμό της αλησμόνητης μέρας του παρελθόντος.
Όσο οι υπόλοιποι περπατούσαν στο όμορφο μέρος, εκείνος σκάλισε σκυμμένος πάνω στο βράχο σιγά-σιγά  την ημερομηνία εκείνη και από κάτω της την φράση :
«Εις μνήμην της μεγάλης νίκης !»

Τον τάφο του έγκονά του, τον είδα τελευταία πριν μερικούς μήνες στο πρώτο νεκροταφείο Αθηνών, σε μια απέραντη ησυχία προκλητικά αντίθετη με το «τίποτα» της βουής των ζώντων έξω από αυτό.

Η Ψυτάλλεια για τις ανάγκες της καθαριότητας και των αφοδεύσεων των κατοίκων του λεκανοπεδίου έγινε εργοστάσιο βιολογικού καθαρισμού, και είμαι σίγουρος ότι κανένας εργαζόμενος σε αυτήν, δεν έχει την ικανότητα να σκεφτεί όπως η παρέα του Ιωάννη Παλαμά τότε…

Αγαπητοί μου φίλοι, αργούμε να πεθάνουμε ως Κράτος ώστε να αναγεννηθούμε ως Έθνος, και συντηρούν τα λαξεμένα κοτρόνια των λευκών μαρμάρων υπηρεσίες που μοιάζουν σαν τους γιατρούς που συντηρούν τον ημιθανή για να γράφουν χρεώσεις νοσηλίων προς όφελός τους.

Ευτυχώς που έχουν αποδημήσει από την ζωή όλοι εκείνοι που δεν θα φαντάζονταν ποτέ την εξέλιξή μας… που σίγουρα δεν περιποιεί τιμή για την Ανδρεία της σκέψης μας. Το διακύβευμα της αξίας ενός πολιτισμού είναι σήμερα στο «αν» θα υιοθετούν και θα συνάπτουν μυστήρια σχέσης ομόφυλα άτομα, αντί της ουσιαστικής λευτεριάς της σκέψης μας από την υποτέλεια της αφιλοσόφητης ζωής μας.

Ψηλά γράμματα για την σημερινή Ψυτάλλεια, που είναι και η ουσιαστική μνήμη του βόθρου της ζωής μας.

Κ.Ζ 

Σημείωση
Τα κύρια στοιχεία του άρθρου προέρχονται από το βιβλίο του Α. Γρ. Καμπούρογλου υπό τον τίτλον " Ο Αναδρομάρης" του εκδοτικού οίκου Φέξη κατά το έτος 1914.  


 

Το θέατρο είναι εισβολή στη ζωή


Η αντίληψη που έχουμε για το θέατρο ως θεατές αλλά και από την πλευρά των συμμετεχόντων σε αυτό, είναι κατά την κρίση μου εντελώς παρωχημένη. Οι έννοιες «παλαιό» και «νέο» θέατρο, αποτελούν μια υποκειμενική πραγματικότητα που εξαρτάται από τον βαθμό γνώσης ενός εκάστου πάνω στην τεράστια διαχρονία ύπαρξής του. Για μερικούς από τους υπηρέτες του θεάτρου, η αντιδιαστολή αυτών των εννοιών εξαντλείται σε σκηνοθετικές ερμηνείες που έχουν απόσταση ενός αιώνα. 
Θα ήθελα να γράψω ένα απόσπασμα σε αυτό το χώρο από ένα βιβλίο που πήρα ξανά στα χέρια μου για να αποσαφηνίσω μέσα μου ορισμένα πράγματα που αφορούν το θέατρο. Κρίνω ότι έχουν να δώσουν ερεθίσματα αυτές οι λίγες σειρές σε όποιον θελήσει να ψάξει περισσότερο τη γνώση του και να την αφήσει να χαθεί μέσα στο «καινούργιο» του παρελθόντος. 
Είναι λοιπόν ένα ενδιαφέρον βιβλίο, που πραγματεύεται την χαμένη μυσταγωγική αξία του θεάτρου, σε γραφή του Εδουάρδου Συρέ (Edouard Schure) με τίτλο « Η γένεση της Τραγωδίας και τα Ελευσίνεια Μυστήρια», εκδόσεις Αναγνωστίδου 1944. 
Εξετάζει το χορό στις αρχαίες Ινδίες και το ηρωϊκό ειδύλλιο της Σακουντάλα, για να καταλήξει στην άβυσσο που χωρίζει το Ινδικό θέατρο από την Ελληνική τραγωδία. Αξιόλογη αναφορά γίνεται σε αυτό το πόνημα στον Αισχύλο δίνοντας στοιχεία από την παιδική ηλικία μέχρι τον θάνατό του, όπως και στον Σοφοκλή, κάνοντας ειδικώτερα μνεία στην αινιγματική ιστορία του Οιδίπου Τυράννου του. Τέλος φτάνει η μελέτη του βιβλίου στην οικογένεια των Ευμολπιδών που υπηρέτησαν το δράμα των Ελευσινίων Μυστηρίων στην διαχρονία ύπαρξής του, ψηλαφώντας τους μύθους της Δήμητρας και της Περσεφόνης μέσα από την ιστορία της αρχαίας λαογραφίας. Ως επίλογος, απασχολεί τον συγγραφέα η σύνδεση της Προμηθεϊκής και της Ελευσίνιας ιδέας.

Ο συγγραφέας αφήνει ως χαρακτηριστικό ορισμό του θεάτρου στην διαχρονία της ιστορίας του, την έκφραση "εισβολή στη ζωή, και εξέλιξη προς το ιδεατό".  Ίσως αξίζει να ψάξουμε σήμερα αν ισχύει κάτι ανάλογο ή από τι άλλο έχει αντικατασταθεί η εννοιοδότηση της τέχνης αυτής.
Οφείλουμε να μη φοβόμαστε τα σαπισμένα μέλη του πολιτισμού μας, όσο και αν είναι όζοντα...
Δεν σιχαινόμαστε ποτέ σαν θέλουμε να θεραπεύσουμε το σεσηπός κομμάτι της σκέψη μας.

Κ.Ζ


  
Εισαγωγικό κεφάλαιο


Ας αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα από κοντά… 
Μου φαίνεται πως υπάρχει ένας αποτελεσματικός τρόπος ν’ αντιμετωπισθή η πιθανή μελλοντική αποκατάσταση του ιδεαλιστικού «Θεάτρου». Αυτός συνίσταται στην κατανόηση των συνθηκών της ύπαρξης του θεάτρου της ψυχής και του μυσταγωγικού δράματος, με τη μελέτη των εποχών της άνθισής του στη ροή των αιώνων, και την διαπίστωση των αιτίων των διαδοχικών περιόδων της ακμής του.
Αυτός είναι αναμφισβήτητα ένας ταπεινός τρόπος αλλά όχι άχρηστος, για την παρασκευή της μελλοντικής ανόδου και τη διευκόλυνση της συγκρότησής του σε μια γενηά πιο ευτυχισμένη από τη δική μας, που θα έχει τη χαρά της πραγματοποίησης του δημιουργού ρήματος των ποιητών της, όπως και με την πλαστική ομορφιά και την μελωδική φωνή των ερμηνευτών τους;
Αυτός είναι ο σκοπός μας, ας τον εξετάσουμε: 
Οι μεγάλες εποχές του θεάτρου της ψυχής υπήρξαν σπάνιες κι’ αυτό για πολλούς λόγους. Γιατί προϋποθέτουν μια συγκέντρωση των δυνάμεων, και μια εξαιρετική συμβολή των ευνοϊκών περιστάσεων που δύσκολα συγκεντρώνονται.
Μπορούμε να πούμε, πως όταν το θέατρο εκπληρώνει την αποστολή του, είναι η σύνθεση όλων των τεχνών και η πεμπτουσία ενός πολιτισμού.
Αλλά ως τώρα η ένδοξες αυτές εποχές δεν εμφανίστηκαν παρά χωρισμένες μεταξύ τους από μακρούς αιώνες. Αυτές είναι οάσεις στην έρημο, νησιά χαμένα στον ωκεανό. Φθάνουν από τις αρχαίες Ινδίες και την αρχαία Ελλάδα διαμέσου του Ελληνισμού, του Χριστιανισμού και της αναγέννησης, ως το σύγχρονο χάος μέσα στο οποίο αγωνιζόμαστε. 
Θα δούμε πως στις διάφορες και πάντα νέες εκδηλώσεις του, το θέατρο της ψυχής και το όργανό του, το μυσταγωγικό δράμα, είναι υποταγμένα σε αμετάβλητους νόμους, που καθορίζουν τη γέννηση τους και την κατάπτωσή τους…
Η εξαφάνιση ενός και μόνου από τους όρους αυτούς οδηγεί αναπόφευκτα στην παρακμή του δράματος και στην πτώση του θεσμού. Οι όροι αυτοί αναπαράγονται και οι νόμοι μπαίναν σε λειτουργία, σ’ όλες τις εποχές και σ’ όλα τα έθνη, κάθε φορά που το ιδεαλιστικό θέατρο ξαναφαίνεται στην ιστορία, ύστερα από μακρά διαλείμματα αποτελμάτωσης. 

Δεν θα διατυπώσουμε τους νόμους παρά στο τέλος της μελέτης αυτής, αλλά υπάρχει παράλληλα ένας ανώτερος νόμος που αγκαλιάζει όλη την εξέλιξη της θεατρικής και δραματικής τέχνης, στην περίοδο των τριών χιλιάδων χρόνων που κύλησαν.
Όταν αγκαλιάζουμε με μια ματιά την ιστορία του θεάτρου, από τις αρχές του στις Ινδίες, με τον ιερό χορό, και όταν την ακολουθούμε στις εναλλαγές των διαφόρων φάσεων της Αθηναϊκής τραγωδίας ως το θέατρο του Σαίξπηρ, τον οποίο μπορούμε να ονομάσουμε πατέρα του νεώτερου θεάτρου, η ιστορία αυτή μοιάζει με μια γοργή κάθοδο από τις κορυφές του ονείρου και ενός ξεχωριστού ιδεώδους στις βαθειές αβύσσους της πραγματικότητας και της ζωής.
Παρακολουθήστε κατόπιν τις περιπέτειες της δραματικής τέχνης, ανάμεσα στις πολλαπλές απόπειρες του κλασσικού Γαλλικού θεάτρου στον XVII αιώνα και του ρωμαντικού θεάτρου στον XIX, ως τον Φάουστ του Γκαίτε και το έργου του Ριχάρδου Βάγνερ και θα δήτε πως το δεύτερο αυτό μέρος της ιστορίας του θεάτρου μοιάζει με επάνοδο προς τα ύψη του ιδεατού και προς τον χαμένο ουρανό, εξόρμηση όχι λιγώτερο τρομακτική, και πολύ πιο δύσκολη από το κατρακύλισμα στην άβυσσο. Γιατί μας οδηγεί από ένα λαβύρινθο κορφές και γκρεμνούς σε ύψη όπου με ίλιγγο βλέπουμε μια καινούργια όψη της γής, σε μια επανάκτηση του χαμένου ουρανού, σε πλατύτερον ορίζοντα. 

Εισβολή στη ζωή - εξέλιξη προς το ιδεατό – να με δυο λόγια όλη η ιστορία του θεάτρου.
Το ταξίδι αυτό θα επιδιώξουμε να το κάμουμε στη μελέτη αυτή, με σύντομους σταθμού και με μεγάλα άλματα. Θα προσπαθήσουμε σήμερα να πάρουμε περιληπτικά μια ιδέα για το τι ήταν το θέατρο, στην αρχή στους Άρειους και θα σταθούμε στην κυοφορία του από τη μυστηριακή τέχνη των ιερών χορών.


Υ.Γ
Από σεβασμό στην γραφή κράτησα γραμματικούς  τύπους του βιβλίου, που σήμερα δεν χρησιμοποιούνται αλλά δεν χρησιμοποίησα τα πνεύματα και τους τόνους λόγω αδυναμίας πληκτρολόγησής τους. Ίσως κάποτε καταφέρω να γράφω και στον υπολογιστή όπως στα χειρόγραφά μου.




Ο Μάριος Πλωρίτης μιλά για τον Pirandello



Ο τρόπος που βλέπουμε τον εαυτό μας που ως συνέπεια έχει την γνώμη και την κρίση με κάθε διαφορετικό γύρω μας, με απασχολεί αυτό το διάστημα, ως κεντρική βάσανος σκέψης προϊόντος του ανεβάσματος του έργου που με απασχολεί και τιτλοφορείται "Οι ζωές των άλλων". 
Χωρίς να λειτουργήσω λογικά θέλησα να διαβάσω ξανά το έργο του Λουϊτζι Πιραντέλλο «Έτσι είναι, αν έτσι νομίζετε» που έχει μεταφράσει ο σπουδαίος Μάριος Πλωρίτης.
Η υπηρέτηση της λογικής μέσα από τις μικρές ή μεγάλες σιγουριές που δημιουργούν προσδοκίες αυτό-επιτίμησης του τρόπου σκέψης μας, είναι παρούσες στο εν λόγω έργο του Ιταλού δραματουργού, αλλά και σήμερα στην πραγματική ζωή γύρω μας.
Αυτό που με οδήγησε να δακτυλογραφήσω την παρούσα ανάρτηση, είναι η ενδιαφέρουσα εισαγωγή του βιβλίου * που περιλαμβάνει θεατρικά έργα του Πιραντέλλο, υπό τον τίτλο «Οι μάσκες και ο καθρέφτης» και την υπογράφει ο μεταφραστής.
Πρόκειται για ένα φιλοσοφικό εισαγωγικό σημείωμα ταιριαστά άξιο με το καλλιτεχνικό ανάστημα του Πλωρίτη, που αξίζει να το περάσω από το βιβλίο στα πλήκτρα του υπολογιστή.
Ότι μας γοητεύει, θέλω να πιστεύω πως είναι άχρηστο αν δεν μοιράζεται.

Κλείνοντας με περιπαικτική διάθεση προς την σκέψη μου, θέλω να προσθέσω πως επειδή κάθε κανόνας για να ισχύει χρειάζεται και τις εξαιρέσεις του, νομίζω ότι από το μοίρασμα καλό είναι να εξαιρούνται οι έρωτές μας, γιατί κοινοκτημοσύνη σε αυτές τις περιπτώσεις δεν αναγνωρίζει ο σημερινός πολιτισμός της μη μητριαρχικής εξουσίας.
 
Κ.Ζ

 




ΟΙ ΜΑΣΚΕΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ

«Σε κάθε άνθρωπο υπάρχουν τρεις Γιάννηδες: ο Γιάννης όπως είναι ο Γιάννης, ο Γιάννης όπως νομίζει τον εαυτό του και ο Γιάννης όπως τον νομίζουν οι άλλοι». Αυτό τον αφορισμό του αμερικάνου συγγραφέα του περασμένου αιώνα Wendell Holmes θα μπορούσε να τον έχει γράψει κι ο Luigi Pirandello (1867- 1936). Μόνο που για τον σικελό δραματουργό, ο πρώτος Γιάννης ( ο «Γιάννης όπως είναι») δεν υπάρχει καν. Υπάρχουν μόνο οι άλλοι δύο – που κι αυτοί δεν είναι δύο, αλλά αμέτρητοι. Κι όλο του το έργο –πεζογραφικό και θεατρικό – στηρίζεται σ’ αυτή την «πολλαπλότητα» του ατόμου.

«
Ο καθένας μας – λέει, σχολιάζοντας την τέχνη του μεγάλου συμπατριώτη του, ο Sylvio D’ Amico – δεν είναι αυτό που νομίζει ότι είναι, αλλά είναι «ένας, κανένας, κι εκατό χιλιάδες», ανάλογα με το πώς τον βλέπει τούτο ή εκείνο το πρόσωπο, και πάντα αλλιώτικος απ’ ότι πλάθει ο ίδιος τον εαυτό του μέσ’ στο μυαλό του. Γι’ αυτό, η καταστροφή είναι τεράστια, όταν ένας ηθικός καθρέφτης του αποκαλύψει ξαφνικά την εικόνα του εαυτού του όπως την βλέπουν οι άλλοι, δηλαδή τι είναι για τους άλλους».
Έτσι ο κάθε άνθρωπος έχει άπειρες μορφές για τους τρίτους. Αλλά οι μορφές αυτές δεν στηρίζονται μόνο στο διαφορετικό πρίσμα απ’ όπου τον βλέπουν οι άλλοι. Υπάρχουν μ έ σ α  μ α ς .

«Ο καθένας μας – λέει ο Pireandello – πιστεύει πως ο εαυτός του είναι ένας. Μα γελιέται: ο καθένας μας είναι τόσο πολλοί, τόσο πολλοί – όσες και οι δυνατότητες που υπάρχουν μέσα μας… Εμείς οι ίδιοι δεν ξέρουμε παρά μονάχα ένα μέρος του εαυτού μας – και, σίγουρα, το λιγότερο σημαντικό».

Συνέπεια ετούτης της «αυτοάγνοιας» και, μαζί, αντίδραση σ’ αυτήν, είναι οι αμέτρητες όψεις που πλάθει ο ίδιος ο άνθρωπος για τον εαυτό του: «Νομίζω – λέει πάλι ο σικελός δραματουργός – πως η ζωή είναι μια πολύ θλιβερή φάρσα. Γιατί έχουμε μέσα μας – χωρίς να μπορούμε να ξέρουμε πώς, γιατί κι από πού- την ανάγκη να εξαπατούμε αδιάκοπα τον εαυτό μας, δημιουργώντας μια πραγματικότητα (μια για τον καθένα και ποτέ την ίδια για όλους), που κάθε τόσο αποδείχνεται ότι είναι μάταιη και φανταστική…».

Έτσι, το άτομο δεν είναι ποτέ ΕΝΑ, ούτε για τους άλλους, ούτε για τον εαυτό του. Και οι συγκρούσεις των διαφορετικών «εικόνων» που έχει ο κάθε τρίτος για μας, κι εμείς οι ίδιοι για τον εαυτό μας – αποτελούν το Δράμα του Pirantello.

«Η τέχνη μου – λέει πάλι ο ίδιος – είναι γεμάτη πικρή συμπόνια για όλους εκείνους που εξαπατούν τον εαυτό τους. Ωστόσο, αυτή η συμπόνια δε μπορεί παρά να συνοδεύεται από το άγριο περιγέλασμα της μοίρας, που καταδικάζει τον άνθρωπο στην απάτη». Κι αλλού συμπληρώνει : «Όταν ένας άνθρωπος ζει, ζει και δε φαίνεται. Λοιπόν, κάντε έτσι ώστε να φαίνεται, δείξτε τον την ώρα που ζει υπό το κράτος των παθών του. Βάλτε μπροστά του έναν καθρέφτη. Τότε, ή μένει κατάπληκτος από την όψη του, ή στριφογυρίζει τα μάτια του για να μη δει τον εαυτό του, ή , έξω φρενών, φτύνει την εικόνα του, ή , οργισμένος, δίνει μια γροθιά για να την καταστρέψει… Κι αν έκλαιγε, δεν μπορεί πιά να κλάψει. Κι αν γελούσε, δε μπορεί πια να γελάσει άλλο… Μια φορά, κάτι δυσάρεστο θα είναι το αποτέλεσμα. Αυτό το δυσάρεστο είναι το θέατρό μου».

Δεν είναι, βέβαια, εύρημα του Pirandello τούτη η αντίληψη για την υποκειμενικότητα της αλήθειας. Από τον Ηράκλειτο («είμεν και ουκ είμεν») και το Γοργία («πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος») ως τον Comte, οι «σχετικοκράτες» καταρρίψανε την πίστη στην απόλυτη αλήθεια κι απόδειξαν πως, τόσο η γνώση, όσο και η ηθική, αλλάζουν σύμφωνα με το χώρο, το χρόνο και το υποκείμενο που τις «κρίνει».
Και, το δίχως άλλο, η περιλάλητη θεωρία της Σχετικότητας, που εξάγγειλε (1905) ο Einstein, - όταν ο Pirandello έκανε τα πρώτα του λογοτεχνικά βήματα και δέκα χρόνια πριν ο συγγραφέας του «Μακαρίτη Ματία Πασκάλ» καταπιαστεί με το θέατρο, -θα τον επηρέασε βαθύτατα.
Άλλωστε ο Pirandello δεν είναι ένα παράξενο, μοναχικό δέντρο, που ξεπετάχτηκε απότομα κι απρόσμενα μέσα σ’ένα λαχανόκηπο. Οι πιο άξιοι εκπρόσωποι του ευρωπαϊκού θεάτρου στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου ( από τον Τσέχωφ ως τον Synge και τον Barrie) είχαν στρέψει την προσοχή τους στην αντίθεση πραγματικότητας και φαντασίας, «είναι» και «φαίνεσθαι».

Στην πατρίδα του την Ιταλία, πάλι, ο Ραλισμός δε μπόρεσε ποτέ να ριζώσει βαθιά. Η όπερα με την χτυπητή θεατρική συμβατικότητά της και η Commedia dell’ Arte με τους σχηματικους τύπους της, ήταν πολύ περισσότερο μέσα στο αίμα συγγραφέων και κοινού. Γι’ αυτό κι οι Ιταλοί, ενώ δεν έχουν να παρουσιάσουν κανένα σπουδαίο ρεαλιστή, πιστώνονται με ένα θεατρικό είδος, που γέννησε ένας απ’τους κορυφαίους δραματουργούς του αιώνα μας : το είδος είναι το «Θέατρο του Γκροτέσκο» κι ο δραματουργός, φυσικά, ο Pirandello.

Ο Luigi Chiarelli, ο Luigi Antonelli κι ο Rosso di San Secondo (που έδωσαν τα καλύτερά του έργα, όταν ο Pirandello, αν και 15 ή 20 χρόνια μεγαλύτερός τους, πρωτοδοκίμαζε τις δυνάμεις του στην σκηνή) έχουν κοινό θέμα τους την ιλαροτραγική αιώρηση του ανθρώπου ανάμεσα στην πραγματικότητα και στην φαντασία, και κοινό ύφος τον γκροτέσκα χιουμοριστικό χειρισμό των θεμάτων τους. Και μόνο οι τίτλοι των σπουδαιότερων έργων τους. – «Η μάσκα και το πρόσωπο» (La maschera e il volto) του πρώτου, «Ο άνθρωπος που αντάμωσε τον εαυτό του» (L’ uomo che incontro se stesso) του δεύτερου, «Μαριονέττες, τι πάθος!» (Maarionette, che passione!) του τρίτου -μαρτυράνε το περιεχόμενό τους, αλλά και την επίδραση που είχε πάνω τους η πάντα ζωντανή παράδοση της Commedia dell’ Arte με τις μάσκες της.
Οι «μάσκες» αυτές, -όπως τις μεταμόρφωσε το «Γκροτέσκο Θέατρο» σε μάσκες ψυχολογικές, ηθικές και κοινωνικές, - βρίσκουν την αποκορύφωσή τους στον Pirandello – που, άλλωστε, έδωσε σ’όλο του το θεατρικό έργο το γενικό τίτλο «Γυμνές Μάσκες» (Maschere nude). Γυμνές, γιατί, με τα δράματα και τις κωμωδίες του, προσπαθεί να ξεμασκαρέψει τους ήρωές του, να τους αποσπάσει το προσωπείο που σκάρωσαν οι ίδιοι ή που τους έχει επιβάλει η κοινωνία. Να τους φέρει αντιμέτωπους με τον ηθικό καθρέφτη, όπου θα δουν τον εαυτό τους, στις άπειρες αντιφάσεις του. Στα πιο χαρακτηριστικά του έργα –στο «Έτσι είναι (αν έτσι νομίζετε)», στα «Εξη πρόσωπα…», στον «Ερρίκο Δ΄», στο «Να ντύσουμε τους γυμνούς» - αυτή η πάλη ανάμεσα στην πραγματικότητα και στην βιτρίνα, ανάμεσα στο πρόσωπο και στην μάσκα, οδηγεί το δράμα σε οξύτητα σπαρακτική, που την κάνουν ακόμα πιο διαπεραστική η διαλεκτική μαεστρία και εξαίρετη τεχνική δεξιότητα του συγγραφέα.

Ωστόσο, μέσα σ’ αυτόν τον ψυχικό «λάκκο με τα φίδια» δε λείπει κάποιος δρόμος λύτρωσης, φτάνει νάχουν οι ήρωες τη δύναμη ν’αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα κατά πρόσωπο. Δε λείπει ένα γνήσια μεσογειακό «πάθος», που συνοδεύει πάντα το συγγραφέα μ’όλο τον «εγκεφαλισμό» του. Δε λείπει, προπάντων, η συμπόνια και το έλεος για την povera gente, για την φτωχη τυραννισμένη ανθρωπότητα, που παραδέρνει αδιάκοπα με τα στοιχειά πούχει μέσα στο νού και στην καρδιά της.

Η «φιλοσοφία», όμως, του Pirandello και τα σοβαρά θέματα των έργων του, δημιούργησαν γρήγορα μια παρεξήγηση, προπάντων όταν ο συγγραφέας απόκτησε πανευρωπαϊκή φήμη. Οι περισσότεροι μη Ιταλοί σκηνοθέτες και ηθοποιοί τα είδαν σαν ζοφερά δράματα. Όμως ο Pirandello, ακόμα και στα πιο «δραματικά» του έργα, μένει γνήσιος εκπρόσωπος του «Grotesco» και κατ’ευθείαν απόγονος της Commedia dell’ Arte. Οι καταστάσεις που επινοεί είναι τραγικές και κωμικές μαζί, και η εξέλιξη και περιπλοκή τους, όσο εντείνει τη δραματικότητά τους, άλλο τόσο οξύνει και την ιλαρότητά τους. Θα μπορούσε να πεις πως τα έργα του είναι μεγαλειώδεις φάρσες όπου το πιο γελοίο ζευγαρώνεται με το πιο σπαραχτικό. Και τα δυό μαζί, ενωμένα κι αχώριστα, κραυγάζουν την αγωνία του ανθρώπου ανάμεσα στην θριβερή εσωτερική του πραγματικότητα και στο εύθραυστο απατηλό προσωπείο του.

ΜΑΡΙΟΣ ΠΛΩΡΙΤΗΣ 



(*) Θεατρικά έργα εκδόσεις Γκόνη 1966.
 




Ευριπίδης εναντίον Αλκιβιάδη;







Με αφορμή το εκ νέου ανέβασμα της Ελένης του Ευριπίδη από το θέατρο Θυμέλη, πήρα στα χέρια μου το κείμενο και άρχισα να πλησιάζω τον λόγο του ποιητή ψάχνοντας μέσα στους στίχους σαν να μην το είχα παίξει ποτέ.  
Προσωπικά ανήκω στην κατηγορία των «μπουμπούνιδων» και αυτό με χαροποιεί γιατί πάντα μαθαίνω κάτι περισσότερο από αυτά που νομίζω ότι ξέρω στο θέατρο, ψάχνοντας χωρίς βεβαιότητες σαν ταξιδεύω μέσα στους υπέροχους δρόμους του.

Αυτή τη φορά θέλησα να ψάξω περισσότερο τον πολιτικό λόγο του Ευριπίδη πάνω στο έργο αυτό και αρχικά μέσα από το βιβλίο του Στάθη Δρομάζου που τιτλοφορείται «ΑΡΧΑΙΟ ΔΡΑΜΑ – αναλύσεις» των εκδόσεων Κέδρος του 1984.

Το 412 η Ελένη διδάχτηκε από τον Ποιητή στους υποκριτές για τα Διονύσια.
Την προηγούμενη χρονιά οι Αθηναίοι είχαν πάθει μεγάλη πανωλεθρία στις Συρακούσες της Σικελίας. Τέσσερις χιλιάδες Αθηναίων σφαγιάσθηκαν σε εκείνη την εκστρατεία, μέχρι των τελευταίων που έπεσαν ταμπουρωμένοι σε κάτι νταμάρια της περιοχής των Συρακουσών, κάνοντας τα νερά του Άναπου ποταμού να κοκκινήσουν από το αίμα των σφαγιασθέντων, με συνέπεια να μην μπορεί να πιει κανείς.
Το σύνολο των Αθηναίων ήξερε σε ποιον να ρίξει το ανάθεμα, που δεν ήταν άλλος από τον περίεργο Αλκιβιάδη.
Πριν ξεκινήσει η εκστρατεία στη Σικελία, ο Αλκιβιάδης είχε πρωτοστατήσει μαζί με άλλους ευέξαπτους λεβέντες όπως ο Ανδροκίδης, στο σπάσιμο των Ερμών που χαρακτηρίστηκε ως σκάνδαλο των ερμοκοπιδών πράξη ιερόσυλη.

Σήμερα ορισμένοι πολίτες προσάπτουν κατηγορίες σε πολιτικούς που μετακινούνται από κόμμα σε κόμμα, προδήλως για να πετύχουν να βρίσκονται πάντα σε εκλόγιμη θέση εξυπηρετώντας την ιδιωτεία τους. Ε λοιπόν μπροστά στον Αλκιβιάδη οι σημερινοί πολιτικοί με τις εύπλαστες πολιτικές απόψεις ομοιάζουν αθώες περιστερές.
Αφού έγινε τραμπούκος σπάζοντας τις Ερμές, προσεχώρησε στην αντίπαλη πόλη της Σπάρτης και την έπεισε να στείλει τον Γύλιππο να ηγηθεί των Συρακουσών, πετυχαίνοντας νίκες κατά των Αθηναίων σε ξηρά και θάλασσα.
Στο τέλος έφτασε η χάρη του Αλκιβιάδη, αφού τα είχε κάνει χάλια στην Ελλάδα, να φτάσει μέχρι την Περσία και να υπηρετήσει ως σύμβουλος του Τισσαφέρνη.
Ευτυχώς, ο Αισχύλος είχε πεθάνει πέντε – έξι χρόνια πριν γεννηθεί ο Αλκιβιάδης.  Δεν θα άντεχε τον εκπεσμό της Αθήνας δια μέσου αυτού του ανθρώπου, μετά την συμμετοχή του στις νίκες κατά των Περσών μέσα από το αίσθημα του πατριωτικού ηρωισμού, που στην εποχή του Αλκιβιάδη είχε θαμπώσει.

Ο Ευριπίδης εκμεταλλευόμενος τον μύθο της Ελένης πως δεν πήγε στην Τροία, μια και δεν ήταν εκείνη η αφορμή για τα δεινά των Ελλήνων, φέρνει στην επικαιρότητα του 412 της τότε εποχής την αμνησία των Αθηναίων που επαναφέρουν στην πολιτική άτομα που τους πούλησαν.
Αυτό νομίζω ότι ισχύει διαχρονικά μέχρι τις ημέρες μας.
Έτσι, στηλιτεύει μέσα από τους στίχους του έργου την συμπεριφορά των Αθηναίων, αλλά και αυτή του Αλκιβιάδη.
Το ότι τον ταυτίζει με την Ελένη, έχει ακόμη μια πτυχή για την οποία ευθύνεται ο κιναιδισμός του πολιτικού που είχε φτάσει να θεωρείται η συμπεριφορά του εξ όλοις και προ όλοις ( ή εξώλης και προώλης, αν προτιμάτε).  Άλλωστε, για το κουσούρι (*) αυτό που είχε σε αντιδιαστολή με τους άρρενες, τον φώναζαν και Ελένη. Οι Αθηναίοι περιγελούσαν τους γυναικωτούς.
Όλο το έργο είναι μία φάρσα, που οι ήρωές του εκφυλίζουν τα ηρωικά χαρακτηριστικά τους και γίνονται φοβισμένοι ή ανόητοι. Ίσως ο Ευριπίδης ήθελε να καταδείξει την ένδεια της εποχής του και την μεταστροφή των αξιών σε σκοπιμότητες.
Έτσι ο Μενέλαος είναι στο έργο ψευτοτσαμπουκάς και κρύβεται πίσω από την γυναίκεια σκέψη. Ο Τεύκρος που έχει μεγαλουργήσει στην Τροία με την ανδρειωμένη τοξοβολία του, το βάζει στα πόδια σαν ακούει πως κινδυνεύει από τον βασιλέα της Αιγύπτου. Ο Θεοκλύμενος, φανταστικός βασιλιάς της Αιγύπτου, παρουσιάζεται ως ανόητος βάρβαρος.  Τέλος, ο Μενέλαος όταν ακούει την Ελένη να του αναφέρει πως έχει μια λύση για να φύγουν από την Αίγυπτο, εκείνος ρωτά αν αυτή περιλαμβάνει την πειθώ την παλικαριά ή την δωροδοκία.
Μετά την Αισχύλειο ηρωική περίοδο τώρα έχει μπει για τα καλά στην πολιτική ζωή των Αθηνών η δωροδοκία. Ας πούμε ότι και μόνο για αυτή την οπτική το έργο είναι απόλυτα σύγχρονο.

Το ψάξιμό μου βρήκε και πολλά άλλα ενδιαφέροντα στοιχεία για το συγκεκριμένο έργο ως προϊόν πολιτισμού της εποχής εκείνης, αλλά ξεφεύγουν από αυτά που μπορώ να γράψω εδώ, μια και κουράζει την πλειονότητα η ειδική οπτική τους.

Αυτό που έχω καταλάβει στα χρόνια που ασχολούμαι με την Τέχνη του Θεάτρου, είναι πως ότι κάνουμε αποκλείεται να γίνει πιότερο φωτεινό από τον Ήλιο. Με άλλα λόγια, οι πηχυαίοι τίτλοι των προσωπικών κατορθωμάτων είναι περιγέλαστοι.
Όσο καταλαβαίνουμε το μέτρο της ασημαντότητας που έχει η ζωή μας, τόσο καλύτερα περνάμε στη ζωή μας που έτσι και αλλιώς έχει ένα τέλος που καλό είναι να μην αποφεύγουμε να το σκεφτόμαστε.

Θα χαρώ και αυτό το ανέβασμα, περιμένοντας να γνωρίσω την τελική διανομή των αξιαγάπητων συναδέλφων που θα ξαναζωντανέψουμε όλοι μαζί τον Ευριπίδη στα μάτια των θεατών.



(*)  Τον χαρακτηρισμό «κουσούρι» τον αναφέρει στην σελίδα 345 ο μελετητής Στάθης Δρομάζος στο βιβλίο που αναφέρω στο άρθρο. Η άλλη άποψη που προπαγανδίζεται σε γιορτές δρόμου, είναι πως είναι προτέρημα για πνευματική και κοινωνικο- οικονομική ανέλιξη.  Προσωπικώς απέχω του παρόντος και περιγράφω την εποχή εκείνη με δανικές σκέψεις, όπως όλοι μας.  





Υποφώσκουσες ευχές για το Νέο Έτος



Αποφάσισα να επιδιορθώσω την φτηνο-ρετρώ υδρόγειο που διατηρώ ακόμη από τα παιδικά μου χρόνια. Οι μικρές τούμπες κατά το μακρινό παρελθόν αυτού του γήινου μοντέλου, είχαν αφήσει πάνω της μικρά βαθουλώματα. Μόλις την έφτιαξα και την επανασύνδεσα, ένιωσα κοιτώντας την, ότι κάτι θα μπορούσε να "πει" ο πρώτος τρόπος άρμοσής της...
Έτσι την έβαλα γρήγορα πάνω σε δύο μαξιλάρια, και μέσα στο κλικ της  φωτογραφικής μηχανής, άφησε η παλιά υδρόγειος την άψυχη αλλά πραγματική μας επικοινωνία στο διαδικτυακό χώρο, να δημιουργήσει ένα στίγμα για τροφή της σκέψης.

Εύχομαι να αντέχουμε τις δυσκολίες και να επινοούμε τρόπους για τις ποθούμενες ευκολίες της ζωής μας μέσα από υγεία... Υποφώσκουσες, αλλά όντως ευχές...
μια και ο Αισχύλος μας είπε κάποτε πως:  "το της ανάγκης εστ' αδήριτον σθένος".






Η ζωή δεν έχει φύλο γιατί είναι θηλυκή







Στο διαδίκτυο δεν επιλέγω να γράφω συχνά με αφορμή την επικαιρότητα, αν και  ενημερώνομαι για αυτήν, νιώθοντας ταυτόχρονα απογοητευμένος από την υφιστάμενη κοινωνική αποδελτίωσή της.  Η απογοήτευση πηγάζει από στις στερεότυπες κινήσεις του θυμικού της σκέψης των ανθρώπων, καθώς αποτυπώνεται σε σχόλια και προσωπικές συμπεριφορές.   Τόσο σταθερές και προβλέψιμες είναι οι αντιδράσεις των ανθρώπων στα γεγονότα, που μοιάζουν σαν να ξέρεις το τέλος του παραμυθιού της Κοκκινοσκουφίτσας.
Αντί αυτής της επικαιρότητας, επιλέγω να αναρτώ σκέψεις που ακουμπούν το ψέμα ή την αλήθεια του πλησιάσματος του εαυτού μας, σαν μιλάμε και εμβαθύνουμε στην Τέχνη.
Από το σύνολο των πραγμάτων που με απασχόλησαν το τελευταίο διάστημα και συνεχίζουν να με ενδιαφέρουν μέχρι αυτή τη στιγμή, θα ήθελα να μοιραστώ σε αυτό το χώρο το μεγαλείο της θηλυκής φύσης, που αενάως τίκτει και ενσαρκώνει την ίδια τη ζωή.

Σκέφτομαι τις ατέλειωτες διαφυγές από την διδασκαλία που κάνω όσο είμαι πάνω στη σκηνή για να δώσω την πληροφορία έξω από την συνήθεια σε ό,τι ονομάζουμε «αλήθεια» στους υπέροχους συνεργάτες μου, ψάχνοντας την ουσία κάθε έκφρασης στο έργο που ανεβάζουμε.

Προσωπικά η Γυναίκα ως ουσία της ζωής με έχει απασχολήσει αρκετά και το μόνο σίγουρο είναι πως αυτή η ενασχόλησή μου κατάφερε να με πείσει ότι κατανοώντας την υπέροχη θηλυκή φύση ο μελλοντικός Νους, θα έχει πλησιάσει τις επιστημονικές απαντήσεις σε όσα δεν κατανοούν σήμερα οι αδύναμες αισθήσεις μας.

Μια όμορφη σκωπτική οδηγία μας έχει αφήσει ο εκλιπών το καλοκαίρι του 2008 σε ηλικία εβδομήντα ενός ετών ο Αμερικανός κωμικός
George Carlin, που υπήρξε αρκετά κυνικός, με έντονη διάθεση κριτικής πάνω στην δομή σκέψης του ανθρώπινου πολιτισμού:
«Αυτό είναι το μόνο που χρειάζεται να ξέρεις για τους άντρες και τις γυναίκες:
οι γυναίκες είναι τρελές και οι άντρες είναι βλάκες.
Και ο βασικός λόγος που οι γυναίκες είναι τρελές, είναι ότι άντρες είναι βλάκες.»

Θεωρώ ότι είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα άποψη για να πλησιάσουμε την αιώνια αντίθεση της ανδρικής από την γυναικεία σκέψη.

Ας μη βιαστούν
κάποιες, να καμαρώσουν  με ανωτερότητα  για το φύλο τους, νομίζοντας πως ο χαρακτηρισμός  "τρέλα" τους προσάπτει αξία, ενώ αντιθέτως οι αρσενικοί αναγνώστες οργιστούν για τον χαρακτηρισμό "βλάκες", νομίζοντας πως θίγεται η ανδρική τους ταυτότητα. 
Η σχέση του συνόλου των γυναικών με την θηλυκή τους φύση, είναι τέτοια όση με αυτήν που έχουν οι Νεοέλληνες με τους πραγματικούς Έλληνες. Για δε τους άνδρες, η βλακεία νομίζω ότι αποτελεί συνώνυμο της αγαθότητας και απορρέει από την έτσι και αλλιώς καθυστερημένη ενηλικίωσή τους ώστε να πλησιάσουν μέσα από ατομική παιδεία την ανδρεία της φύσης τους.

Τούτο συμβαίνει γιατί την φύση μας, δεν την δίνουν τα ανατομικά μας γνωρίσματα, αλλά ο τρόπος που σκεφτόμαστε και η εννοιοδότηση των λέξεων που παράγουν δράσεις ήθους στο παρόν μας.  Η θολούρα στη σκέψη μας που ενισχύεται από θρησκευτικές πίστεις όλων των κοινωνικών μορφών που ανθούν παγκοσμίως είναι δεδομένη. Άλλη μια ενδιαφέρουσα μελαγχολικά αστεία πρόταση που διατύπωσε ο εν λόγω Αμερικανός κωμικός, δείχνοντας την θολωμένη σκέψη, είναι αυτή που λέει, «Το να πολεμάς υπέρ της ειρήνης είναι σαν να πηδάς υπέρ της παρθενίας»
Φανταστείτε πως αυτή την απροσδιοριστία των λέξεων που χρησιμοποιούμε στην βία γύρω μας, την διαθέτουν άντρες και γυναίκες χωρίς να διαφοροποιούνται μεταξύ τους.
Τα ζόμπι δεν νομίζω ότι έχουν ταυτότητα φύλου που να ενδιαφέρει τον πολλαπλασιασμό.
Η γυναικεία σκέψη λοιπόν είναι το ζητούμενο ως συνειδητή λειτουργία στη ζωή μας και μέσα από αυτή ίσως αποκτήσει ισορροπία η υπέροχη ανδρική ταυτότητα που χωρίς αυτήν μετουσίωση δεν γίνεται.

Αφορμή της πιο πάνω καταγραφής σκέψεων, αποτέλεσε η ηχητική μελέτη που έκανα πριν λίγο, πάνω στα ηχογραφημένα αποσπάσματα των ρόλων στο έργο που ανεβάζουμε με τους Έλληνες ταχυδρόμους.  Τα λόγια της ηρωίδας σε μία από τις έξι μικρές ιστορίες, καταδεικνύουν ότι η φύση της γυναίκας ακόμη και όταν την εξωθεί η ζωή στα όρια της τρέλας, μπορεί να έχουν στη ρίζα τους την οδηγία της ατομικής της θυσίας για να αναστήσει ένα παιδί.

Λέει λοιπόν στο μονόλογό της :
«
Όλοι φοβούνται την δυστυχία και δεν πλησιάζουν μη κολλήσουν. Μόνο ο γείτονας με το μίνι μάρκετ άνοιγε την πόρτα μου φέρνοντας τα ψώνια, τα πλήρωνα πάντα το μεσημέρι, στο διάλειμμά του, δίπλα στο παιδί.
Όλοι φοβούνται να δώσουν. Μα όσοι δίνουν πάντα παίρνουν. Όταν πεινάς η φωνή λιγοστεύει και στην κερδίζουν όσοι είναι χορτάτοι.
Μου άφησε την πρώτη φορά τις σακούλες στο τραπέζι και με γύρισε να κοιτάζω σ’ αυτές όταν έπαιρνε το μερίδιο της ευεργεσίας του. Όταν κοιτάς τα δώρα της ανάγκης του παιδιού σου, δεν πονάς στο σώμα απ’ το ξεφύσημα του δωρητή πάνω σου.
Η βία προς τον αδύναμο, τον κάνει να την υποφέρει αθόρυβα. Δεν κάνει φασαρία ο χαμένος, για να μη χάσει τον πόνο που τον συντηρεί, τρομάρα του, νομίζει πως κερδίζει ξεφεύγοντας απ’ την αδιαφορία των ανθρώπων γύρω του, ξορκίζοντας το θάνατο. Φοβόμαστε το θάνατο και διαλέγουμε να τον ζούμε καθημερινά στην προσπάθειά μας να ζήσουμε …»  
 

Αν ο Θεός μεγαλύνεται στα μάτια μας αξιακά επειδή πάσχει στις καταγεγραμμένες ιστορίες των θρησκειών, ή αντίστοιχα οι τραγωδιακοί ήρωες κερδίζουν την οικουμενικότητα του μεγέθους τους από το βάπτισμά τους στην ύβρη των παθών τους,  τότε ένα μερίδιο σεβασμού έχει σίγουρα και η ανώνυμη μάνα, που θύμα των αστόχαστων πολιτισμών, πονάει το κύτταρό της σαν προετοιμάζει την επόμενη ζωή χωρίς να μπορεί να αντιδράσει απέναντι στον συνολικό εκπεσμό.
Η μόνη παρατήρηση που θα ήθελα να αφήσω ως οδηγία για δεύτερη φορά, είναι να μη θεωρήσουν οι γυναίκες που θα διαβάσουν τις σκέψεις αυτές, ότι εμφέρουν a priori λόγω φύλου την αξία της θηλυκής φύσης.

Η βία του αρρωστημένου πολιτισμού των στρεβλών αντιλήψεων και των ατομικών πιστεύω, αποτελεί την διαπιστωμένη κατάντια που εξ αυτής δεν δικαιούνται τα θηλυκά στην πλειονοψηφία τους να φέρουν την ιερή γυναικεία φύση, διότι σκέπτονται και πράττουν συχνάκις ως άνοα ωφελιμιστικά αρσενικά, προβάλλοντας το υπερφίαλό τους Εγώ.  

Ίσως η «ζωή» να μην έχει φύλο, μια και είναι θηλυκή σε όλη την ύπαρξη του Κόσμου, όπως μας ψιθυρίζει μέσα από τις λέξεις του ποιήματός του ο Παρμενίδης. 





Υ.Γ
Σαν με απασχολεί η σκέψη μας, πάντα στο νου μου έρχεται το μικρό μας σπίτι που δεν είναι κανένα άλλο από τον Γαλαξία μας. Αυτό με βοηθά στην ορθοβουλία κρίσης προσδιορισμού του ύψους των αναγκών μας ως είδος και φυσικά ως άτομα.